|
TOEPASSINGEN: DRIE SOORTEN SOUNDSCAPE,
één MUZIEK
Hieronder volgen een aantal toepassingen van de
kunsttheorie van Stefan Beyst
meer in het bijzonder de tekst 'Drie soorten
soundscape, één muziek'
In de loop van 2006 zullen steeds meer voorbeelden worden toegevoegd tot
we uiteindelijk een overzicht hebben van de belangrijkste - of meest in
het oog lopende - realisaties op het vlak van auditieve
(tijd)ruimtelijke design die
vaak verkeerdelijk wil doorgaan voor muziek. Als je wilt verwittigd
worden van nieuwe toepassingen, stuur dan gewoon een
mail met
de vermelding 'oefeningen'.
Omdat vele lezers via zoekmachines rechtstreeks op de naam van een
kunstenaar uitkomen, moeten we elke bijdrage schrijven alsof ze een op
zich staand geheel is. Daarom zijn herhalingen niet uitgesloten,
waarvoor we het nodige begrip vragen....
ALFABETISCH:
Györgi Ligeti Serge Verstockt
Wolf Vostell
HISTORISCH:
GYÖRGI LIGETI (°1923)
In1962 schreef Györgi Ligeti's zijn grandioze ‘Poème symphonique’ voor
100 metronomen. Tien spelers bedienen elk
tien metronomen. Het geluid mag eventueel versterkt worden door
luidsprekers in de zaal te spreiden. Op een teken van de dirigent worden
alle metronomen plechtig, als in een ceremonie, opgewonden en op
verschillende snelheden ingesteld. Dan volgt een stilte van 2 tot 6
minuten. Na afloop daarvan worden alle metronomen in gang gezet, waarom
de bedieners de scène verlaten. Het stuk is afgelopen als de dirigent
meent dat de laatste metronoom is stilgevallen, waarop de dirigent de
bedieners weer op de scène roept om het applaus te ontvangen.
Dit werk kan in de eerste plaats gelezen worden als een niet-verbaal
statement over muziek, net zoals vele werken van John
Cage na 4' 33. Afgezien daarvan hebben we te maken met een prachtig
voorbeeld van auditieve tijdruimtelijke design: het gestalte geven aan een verloop van
geluiden gespreid in de tijd en de ruimte. We kunnen vergelijken met het
vroegere klokkengelui. Om het te onderscheiden van het meer statische
(reële) 'soundscape' zouden we kunnen spreken van een 'soundprocess'.
Anders dan de titel doet vermoeden, hebben we hier niet te maken met
muziek. Het geluid van de metronomen wordt niet ervaren als de auditieve
verschijning van een imaginaire wereld: het valt gewoon samen met
zichzelf.
©
Stefan Beyst,
januari 2006
SERGE VERSTOCKT (°1957)
Serge Verstockt is de oprichter van
Champ d'Action (1988).
In 'Kammerspiel' (1998) maakte hij in samenwerking met
architect Werner Vandermeersch een virtuele ruimte waarin beelden
werden gecombineerd met muziek.
In 'With Screens' (1998) combineerde hij elektronische instrumenten,
live electronics en computergestuurde beelden. De klanken van
improviserende muzikanten worden over de ruimte gespreid waar
beelden op schermen worden geprojecteerd, waarbij virtuele ruimten
ontstaan.
In 'Time is running, time stands still' (2000) worden muziek, beeld,
ruimte, beweging en taal geïntegreerd door de computer. Deze werken
zullen we bespreken bij (muziek en beeld).
In 'Heavy metal' (2004) bouwt Serge Verstockt in Antwerpen gedurende 45
minuten een indrukwekkende auditieve urbane architectuur op met de
beiaard en de klokken van de kathedraal en twaalf kerktorens binnen de
ring, aangevuld met twee mobiele beiaarden, twee muzikanten van Champ d'Action
en een elektronische installatie. Klank verplaatst zich met een snelheid
van 300 meter per seconde. Het duurt dus een tijd voor de klank uit de
klokken van de kerktorens convergeert op de Grote Markt met de toren van
de kathedraal. Op elke plaats in de binnenstad was dus een andere versie van de
auditieve architectuur te horen.
In Stay Low (2006) zijn vier miniatuurluidsprekers aan lange draden
opgehangen. Met onvoorspelbare bewegingen scheren ze over de hoofden van
de luisteraars. Het geluid wordt geproduceerd door gemagnetiseerde banden en kraaksynthesisers.
©
Stefan Beyst,
januari 2006
Reacties: beyst.stefan@gmail.com
Op
de hoogte blijven van nieuwe teksten:
mailinglist
zie ook:
stefan beyst over hedendaagse kunstenaars
lezingen op aanvraag
|
|
|
|
|
|
|