home over kunst over kunstenaars besprekingen info/contact


ALS IK GROOT BEN, DAN WORD IK EEN KOE!

Het is prachtig lenteweer, en ik ga met Betje (35 maanden) wandelen over de pas geploegde akkers hier in de omgeving. Daar is ze verzot op: onder weidse hemel en het verre uitzicht over de heuvels, met de botjes ploeteren in de modder, terwijl we honderduit praten.

Op de top van een heuvel aangekomen wijs ik haar koeien aan in de verte. ‘Kom, daar gaan we heen!’. Als de koeien ons zien aankomen, komen ze naar ons toe gestapt. ‘Die komen naar Betje kijken, die willen vriendjes worden met Betje!’ zeg ik. Betje glundert, en gaat meteen gras plukken om de koeien te voederen.

Plots merk ik tussen het twaalftal koeien een indrukwekkende stier op: dé gelegenheid om het probleem met de tepel en de penis nog eens aan te pakken!* Want met de winter achter de deur, had ik niet veel kans meer gehad om haar met de neus op die feiten te duwen. Ik buk mij om Betje de indrukwekkende penis van de stier aan te wijzen. Zij bukt zich ook en bewondert het indrukwekkende ding. Ik zeg: ‘Kijk, dat is een papa koe, een stier! En daar op zijn buik is de penis. Die is zoals de penis van papa, alleen is die aan de buik vastgegroeid. En daar, tussen de benen, zie je de balletjes hangen’ Betje kijkt aandachtig toe. Dan wijs ik haar op de uier van de koe. ‘De mama koe heeft vier grote tepels. Dat zijn geen balletjes daar, maar tepels! Daar komt geen pipi uit, maar melk’.

Schijnbaar is het voor Betje allemaal ouwe koek. Veeleer lijkt ze problemen te hebben met het feit dat ik al de koeien ‘mama koeien’ noem. ‘Nee’ zegt ze, heel zelfverzekerd, ‘dat zijn de kindje koeien!’. Voor haar hoort bij een papa klaarblijkelijk slechts één mama. Ik vind het nog wat vroeg om haar het verschijnsel van de polygamie te verklaren, en ga dan maar mee in haar voorstelling door de grootste koe ‘mama’ te noemen, en de andere ‘kindjes’. Als dat misverstand van mijnentwege uit de weg was geruimd, staat ze tevreden toe te kijken op het tafereel van die indrukwekkende Christus met zijn twaalf apostelen en verklaart plots ‘Als ik groot ben, dan word ik mama koe!’.

Nog meer tevreden was ik! Blijkbaar had dit overtuigend bewijsmateriaal haar eindelijk overtuigd dat ze mama zou worden als ze groot was, en geen papa, zoals ze tot voor kort nog steeds bleef beweren. Al verwonderde het mij danig dat ze nog steeds niet de grens tussen mens en dier had getrokken: ze zag zich blijkbaar probleemloos van klein mensje in grote koe veranderen**. Maar, al lang tevreden dat ze nu toch minstens mama wou worden en niet langer papa, besloot ik daar voorlopig niet verder op in te gaan.

Thuis aangekomen vertel ik het hele gebeuren aan mama. Betje voegt er triomfantelijk aan toe: ‘Als ik groot word, dan word ik een koe. Dan heb ik een grote titi op mijn kutje’. Gedaan met mijn triomf: blijkbaar had ze met ‘koe’ alleen maar ‘stier’ bedoeld. Of beter: al zijn er voor Betje intussen wel al twee generaties, het zal nog veel voeten in de aarde hebben vooraleer er twee geslachten zijn. Al waren we inmiddels alweer een streepje opgeschoven: Betje had het niet langer over een penis uit het kutje, maar over een tepel op het kutje...

Later, in de badkamer, probeert mama haar nog maar eens tot betere inzichten te brengen. Ze toont hoe de borsten van de koe niet op de borst staan, maar op de onderbuik, en hoe het kutje bij de koe van achter staat. Geef toe: het is niet zo’n makkelijke opgave om de anatomische details van een rechtop lopend wezen over te brengen naar een viervoeter. Mama besluit daarom het geheel wat aanschouwelijker te maken: ze gaat op armen en benen staan, zoals de koe op haar vier poten, en laat zien hoe het kutje dan naar achter draait, zodat het bij de koe onder de staart komt te staan, en niet tussen de poten, waar de tepels hangen. Daar ging een nieuwe wereld open voor Betje. Zo had ze het nog niet bekeken. Al had het voorlopig weinig effect op haar besluit om koe te worden als ze groot was: daar bleef ze hardnekkig aan vasthouden.

Als mama mij het gebeuren in de badkamer had verteld, wilde ik toch nog even testen in hoeverre ze al onderscheid maakte tussen dieren en mensen**. Eerst eens met de staart geprobeerd. ‘Heeft papa een staart?’. Heel overtuigd antwoordt ze ‘Nee’. Maar als ik vervolgens vraag of Betje een staart heeft, zegt ze wel, zij het dan aarzelend, ‘Nee’, maar voelt toch meteen met het handje of er niet toch geen staart zat daar vanachter. Enigszins ontgoocheld herhaalt ze dan: ‘Nee’. Dan maar eens geprobeerd met de horens: want die kun je wel bij de ander zien, maar niet bij jezelf***. ‘Heeft papa horens?’ ‘Nééééé’ lacht ze, alsof ik iets heel doms zeg. ‘Heeft Betje horens?’. Ze antwoordt niet, maar voelt enigszins verontrust aan haar voorhoofd of er geen zijn. Ze voelt niets, zegt weifelend ‘Nee’, maar stapt toch maar meteen naar de spiegel om te kijken of dat wel degelijk het geval was. Ik zie aan haar ogen hoe ze al vanuit de verte ontgoocheld vaststelt dat er geen horens zaten aan haar kop. Ze stapt, ook almaar met de handjes voelend, tot dicht bij de spiegel, om haarzelf ervan te overtuigen dat er wel degelijk geen waren. Het gemak waarmee ze zich koe zag worden, was dus alleen maar de uiting van het feit dat de scheiding tussen dier en mens in haar geest nog lang niet voltrokken was, al hadden we ook hier al een streepje winst geboekt met de staart.

Ik heb het al vaker meegemaakt, en sta er nog steeds versteld van hoezeer het kind zich niet alleen een alomtegenwoordige en onsterfelijke god waant, maar ook de individuatie in generaties, geslachten en soorten blijft ontkennen door de voorstelling van het ene oerwezen dat de eigenschappen van alle wezens bezit. En dat tegen de hardste feiten in.

Dat geeft te denken over de werking van de menselijke geest.... Diezelfde grote schedel die hem zozeer zijn doorgang door het kanaal van de geboorte bemoeilijkt, bemoeilijkt de mens blijkbaar nog meer de nederdaling in zijn lichaam!


© Stefan Beyst, april 2004

* Zie: ‘Vaders en moeder. Over uier, penis en eendenborst’
** Zie: ‘Bij de beesten af
*** Zie: 'In de spiegel'




Reacties: beyst.stefan@gmail.com


zie ook: stefan beyst over liefde: 'de extasen van eros'



Op de hoogte blijven van nieuwe teksten: mailinglist

zoek op deze site

powered by FreeFind