BGEDEELTELIJKE OPLOSSING (1): OPTREKKEN EN OPZOEKEN VAN ALTERNATIEVE ARENA'S

'Jeder wäre in irgend etwas ausgezeichnet geworden, hätte er seinen Vorzug gekannt.'
Hand-Orakel und Kunst der Weltklugheit, Baltasar Gracián/Arthur Schopenhauer

'Il y a dans le cœur humain une génération perpétuelle de passions,
en sorte que la ruine de l'une est presque toujours l'établissement d'une autre.'
Maximes et Réflexions diverses. François De La Rochefoucauld

 'I have not failed, I've just found 100.00 ways that won't work'.
Edison

1. Een voor de hand liggende en veelgekozen oplossing is het uitvinden van almaar nieuwe manieren van overleven - het betrekken van nieuwe niches. Telkens iemand een nieuwe niche ontdekt, kan hij een tijdlang zonder concurrenten aan de slag Maar weldra wordt zijn nieuwe niche bevolkt door een concurrentenpool waarvan de leden proberen elkaar de loef af te steken in een nieuwe arena, tot weer een nieuwe niche wordt betrokken. Zo breidt het landschap der strijdtonelen zich almaar verder uit: de waaier van menselijke vaardigheden - en daarmee die van de verborgen talenten - wordt almaar verder ontvouwd. Geven we een overzicht.

Van meet af aan is er de specialisering tussen man en vrouw in het kader van de geslachtelijke arbeidsdeling - exemplarisch in de man als jager en de vrouw als verzamelaar - en tussen de volwassenen en de ouderen - exemplarisch in de sterke onervarene en de zwakke wijze. De onderlinge specialisering kan nog verder worden opgedreven: de meest sociaal vaardige kan zich een plaats veroveren naast de sterkste als charismatische leider, de meer geestelijk ingestelde kan zich als sjamaan een plaats veroveren naar de economisch meest productieve (de beste jager), .... De specialisering die al binnen stamverband optreedt, neemt pas een hoge vlucht als de seksuele arbeidsdeling wordt aangevuld met maatschappelijke: de productie voor vreemden. Almaar nieuwe gespecialiseerde beroepen worden ingevoerd: naast landbouwers en veetelers, mijnwerkers en handelaars, verschijnen talloze nieuwe soorten ambachtslui, niet alleen in de dorpen, maar ook aan de hoven en in de steden. En vooral: naast individuele beroepen verschijnen ook activiteiten die slechts mogelijk zijn door samenwerken: krijgerstammen of families die zich toeleggen op roven of plunderen, onderschikken als slaaf, lijfeigen of belastingplichtige onderdanen, drukkingsgroepen die de macht van het aantal uitspelen (partijen, vakbonden en NGO's), en weldra ook ondernemingen onder de leiding van individuele of collectieve kapitalisten die niet zozeer door macht, dan wel door verleiding werken (ruil). In ek van deze niches beginnen onderlinge varianten met elkaar te concurreren: alternatieve technieken (de psychoanalytische schisma's), religieuze strekkingen (joden en christenen, christenen en mohamedanen, katholicisme en protestantisme, sjiïeten en soennieten), politieke strekkingen (liberalisme, socialisme, fascisme, nationalisme), evenals diverse sporttakken, diverse manieren om beelden te maken (beeldhouwers, schilders, muzikanten, schrijvers, cineasten), om nog maar te zwijgen van de diverse ismen bij in de moderne schilderkunst. Het proces gaat almaar door. Elke dag worden nieuwe niches betrokken: denk aan de recente e-commerce en IT als zodanig. Niet alleen de manieren van presteren zijn aan dit proces onderhevig, maar ook de manieren van betekenen van prestige en triomf: de aloude grootse bouwwerken (piramides, tempels, paleizen met harems) maken hoe langer hoe meer plaats voor pronken met goederen: kunstwerken, renpaarden en jachten.

De mensheid wordt opgesplitst in almaar meer concurrentenpools die worden verdeeld over almaar arena's, waarin almaar meer winnaars aan de top kunnen verschijnen. Vaak wordt de keuze vastgelegd door geboorte (geslacht, erfelijk beroep of functie) of traditie, zoals wanneer eerste zoon het grondgebied erft, en de tweede wordt opgenomen in de kerkelijke hierarchie, maar in moderne maatschappijen stuit de keuze alleen op genetische  beperkingen en het milieu waarin men wordt geboren voor individuele concurrentie, en de mogelijkheid om de middelen te verzamelen die nodig zijn voor groepsgewijze concurrentie (kapitaal).

Naarmate het landschap zich ontvouwt, kunnen we als aantredende individuele of groepsgewijze concurrenten van meet af aan uit de almaar aangroeiende waaier de arena kiezen waarin we het meest kans maken om het tot de top te schoppen of om te kunnen delen in de triomf van de groep, zonder nog op andere vlakken de strijd te moeten aangaan met andere kandidaten in de andere arena's. Of, wat meer in het oog springt: als blijkt dat we in de ene arena geen kans maken, kunnen we een nieuwe arena toevoegen aan de waaier, of van arena wisselen door het aanboren van onvermoede talenten.

Terug naar de beknopte versie.
Verder naar de volgende uitgebreide paragraaf:

Voorbeelden van arenawissel:

Boeddha die aan de troon verzaakt om zich uit de wereld terug te trekken als asceet.
Saulus die van vervolger van de apostelen zelf tot Paulus de apsotel wordt.
Augustinus die zich na een liederlijk leven en aanhanger van de manicheërs tot kerkvader ontpopte.
Schopenhauer die na verloren concurrentie met de colleges van Hegel de brui geeft aan lesgeven aan de universiteit.
Gauguin die op 37-jarige leeftijd, na een breuk met zijn gezin zijn roemloze job als beursmakelaar opgaf en zich op het schilderen stortte.
Hitler die zich van schilder tot agitator ontpopte.
Brigitte Bardot die zich haar tanen als filmster over het lot van de dieren ging ontfermen.
Maurice McDonalds die samen met zijn broer Mcdonalds opstartte toen hij bijna 50 jaar was
Al Gore die zich na een mislukte gooi naar het presidentschap aan de klimaatzaak wijdde.
A.L. Snijders die als gevorderde vijftiger zijn eigen literaire genre schiep - het ZKV (Zeer Korte Verhaal) - en daarvoor op 72-jarige leeftijd werd bekroond met de Constantijn Huygensprijs.
Arnold Schwarzenegger en Ronald Reagan die het witte doek voor het Witte Huis inruilden.
Schrijver als Lamartine, d'Annunzio, Vaclav Havel, Mario Vargas Llosa die een politieke loopbaan begonnen.
Donald Trump die zich van immobiliëntycoon tot president ontpopte.
Jack Ma die in 2018 ophoudt CEO van Albaba te zijn.
Bastiaan Everinck die als marinier deelnam aan de Eerste Golfoorlog, o; op 33-jarige leeftijd zang te gaan studeren en een succesrijk operazanger te worden.

Arenawissel kan ook gedwongen zijn, zoals wanneer de aanhangers van een regime na regimewissel of een militaire nederlaag, van kamp veranderen (ex-nazis) of de velen die bij verandering van het heersende paradigma naar nieuwe posities moeten uitkijken, zoals wanneer de socialisten bij de opkomst van het neoliberalisme zich in diverse hoedanigheden in de wereld van de ondernemers gaan bewegen (Luc Van den Bossche), of zoals vele ex-Trotzkisten, ex-Maoisten, ex-hippies. enz.