classificatie auditieve fenomenen

gewone auditieve mimesis




TE RANGSCHIKKEN:

WSP Tegen Schaeffer


INLEIDING

We onderscheiden opgevoerde werkelijke geluiden van geluiden die beelden zijn. Onder de geluiden die beelden zijn, onderscheiden we gewone, verbale, en muzikale mimesis. Bij verbale mimesis wordt de geluidsbron gedupliceerd door het spreken, bij muzikale door het bespelen van muziekinstrumenten. Bij de gewone auditieve mimesis, die ons hieronder zal bezighouden, wordt de geluidsbron geproduceerd door geluidsbronnen allerhande of door opname. //zoals bij vele elektronische muziek, 'musique concrète', of het bespelen van instrumenten op ongewone wijze (inclusief stemmetjes zoals die van de smurfen).

Opname van muziekopvoeringen moeten principieel worden beschouwd als gewone auditieve beelden van muzikale auditieve beelden - als gevallen van dubbele mimesis. Hieronder laten we deze beelden van beelden buiten beschouwing: we doen alsof we met werkelijk opgevoerd muziek hebben te maken, behalve waar de opname deel uitmaakt van andere gewone beelden, zoals collages van opnames en de symfonie van Berio.

Hieronder onderscheiden we beelden van geluiden van bestaande fenomenen en wezens - onvoltooide gewone auditieve mimesis - en geluiden van imaginaire fenomenen en wezens - voltooide gewone mimesis.


TERMINOLOGIE

De term 'soundscape'is afkomstig van Murray Schafer. The tuning of the world 1977. 

We kunnen hem niet gebruiken voor alle gewone auditieve mimesis. Om te beginnen dekt hij niet gewone instrumentele opnames, zoals documentaire opnames van vogelgeluiden, en opnames van voordrachten en muziekopvoeringen. Wel is hij van toepassing op vele niet-instrumentele duplicaten waar het hem om het beeld als zodanig is te doen. En, vervolgens, maakt hij geen onderscheid tussen werkelijke geluidlandschappen, zoals de geluiden in een oerwoud of in een stad, en geluidslandschappen die beelden zijn, zoals de opnames daarvan. Ten slotte past hij moeilijker op soundwalks en soundrides, zodat me zich dan genoodzaakt voelt de term 'fieldrecording' in te roepen.

Opname van werkelijke geluiden wordt vaak beschouwd als 'musique concrète' (al dan niet 'instrumentale'). Die moet wel degelijk worden onderscheiden van tentoongestelde werkelijke geluiden - met uizondering van versterkte geluiden, omdat die door de visuele hegenomonie aan de werkelijke bron worden toeschreven?


ONVOLTOOIDE MIMESIS: BEELDEN VAN BESTAANDE GELUIDEN

Hiertoe behoren in de eerste plaats gewone (vaak puur instrumentele want documentaire) opnamen: de opname of het getrouwe duplicaat van het gedruis van de zee of lawines, het fluiten van de wind, het gebulder van de donder (door wind- en dondermachines in het theater), het geluid van dravende paarden, rijdende stoomtreinen, het geluid van het stappen van Ahab, het geluid dat dorsers maken met hun dorsvlegels, het dreunen van de laarzen van marcherende soldaten op beton, het geluid van in- en uitademen (door blazen in fluit zoals in Autoritratto van Sciarrino), startende auto, openen van deur, rommelen in de keuken, brekend glas, geroezemoes. Ook opnames van auditieve expressies van dieren en mensen: insecten (David Rothenberg;  insecten, www.bugmusicbook,com),  nijlpaarden, walvisachtigen,  en (opname van), vogelzang () en mensen (zoals wenen, lachen, zuchten, angstkreten, evenals spreken). En, ten slotte, ook de opnames van muzikale uitvoeringen. Normaal laten we die buiten beschouwing, maar bij vele popmuziek wordt het nabootsingskarakter extra in daglicht gesteld als er 'echo' op de plaat staat, zodat ze in een grote ruimte blijken te staan die min of meer duidelijk verschilt van de ruimte waarin ze weerklinkt.

Hiertoe behoren vervolgens niet-bewerkte soundwalks en sound-rides, evanals field-recordings:

Tony Schwartz (1965): wekelijks ochtenprogramma op Ny radio. Standing Here at the present Time, A sound Portrait of New York.
Luc Ferrari, Presque rien no 1 ou le lever du jour au bord de la mer (1970)(unedited field recording).
Peter Cusack - Favourite Sounds (2012) sound-map based on Google maps.
Manja Ristic – “Miniature for a Tram Ride in Belgrade” (2016).
opgenomen soundwalks (Westerkamp) van Soundscapes Barry Truax, Howard Broomfield, Peter Huse, Bruce Davis, Hildegard Westerkamp Andra McCartney 

Hiertoe behoren, ten slotte, ook alle nabootsingen met geluidsgeneratoren die niet vocaal of muzikaal zijn - want in die laatste gevallen hebben we te maken met muzikale en verbale mimesis: het gekletter van de regen nagebootst met menselijk lichaam (Summerrain), het geluid van de oceaan met handen op tapijt door Sahil Sahnesi Shore Scene, vogels door gebruik van mond en handen enz. zoals in The birdman, regengekletter in Eric Whitacre en koormuziek Cloudburst met nabootsen van regen op einde. Niet alleen mensen, maar ook dieren kunnen geluiden nabootsen: denk aan de papegaai en de Lyre Bird die alle mogelijke geluiden nabootst.
:  nabootsen

Een bijzonder geval is dubbele mimesis: de gewone auditieve nabootsing (op niet-muzikaal bespeelde muziekinstrumenten) van een gewone auditieve nabootsing, met name de Etude aux chemin de fer op saxofoon en drum.


VOLTOOIDE MIMESIS: BEELDEN VAN IMAGINAIRE WEZENS IN IMAGINAIRE TIJDRUIMTES

Het kan hier gaan om nabootsingen van bestaande klanken (bv. de treinen van Schaeffer, of bestaande opnames vam muziek) die tot imaginaire soundscapes worden omdat de bestaande originelen worden opgevoerd in imaginaire tijdruimtes ('collage' of montage, sampling).

Het kan hier gaan om geluiden van bestaande klanken, die echter onherkenbaar zijn geworden door de pure isolatie uit hun gebruikelijke context, doordat het geluid is opgenomen via kontakopname, door filtering, door versnellen of vertragen, door puur versterken, door voorzien van echo, enz. Maar er is, ten slotte, ook de mogelijkheid om elektronisch geluid te produceren en dat live te distribueren en/of op te nemen.

Het kan hier gaan om geluiden van bestaanden klanken, die echter min of meer worden gewijzigd door de autonomie van het medium. Dat kan door slechte luidsprekers (telefoonstem) of door nabootsing van diergeluiden met menselijke stem zoals in Balinese monkey chant Kecak.

De grootste vlucht echter neemt voltooide gewone auditieve mimesis als er nieuwe geluiden worden geproduceerd door mechanische of elektronische klankbronnen: van de intonarumori en de talloze nieuw ontworpen klankgeneratoren, tot de elektronische klankproductie

In de meeste mimetische soundscapes (inclusief soundwalks en soundrides?)  is de ruimte nagebootst. Maar er zijn ook soundscapes denkbaar die zich situeren in de werkelijke driedimensionale ruimte, zoals in Rolf Julius: Lied für einen morgen: beelden van stemmen (korte klinkers) weergegeven door hangende luidsprekers in reële ruimte). Daarom maken we hieronder onderscheid tussen werkelijke en nagebootste ruimte;

Voltooide mimesis in nagebootste ruimte:

(alles checken, en mening met verbale em muzikale mimesis naar daar verhuizen).

Walter Ruttman, Wochenende (1930): Soundwalk?
Pierre Schaeffer, Etudes aux chemin de fer (1948).
Pierre Schaeffer en Pierre Henry, Symphonie pour un homme seul (1950) Scherz.
Pierre Henry, 'Spatiodynamisme' (1954) (onidentificeerbaar door isolatie).
Karlheinz Stockhausen, Gesang der Jünglinge" (1955-56): gevonden ('concrete) en elektronische geluiden.
Ligeti, 'Glissandi' (1957); ufo's  in een nagebootste reële ruimte; van boven naar onder door toonhoogte, en van voor naar achter door crescendo. (De klanken zijn soms 'muzikale tonen', maar niet altijd).
Berio, Omaggio a Joyce (1958): nagebootste sprekers (met echo) die grotendeels imaginair zijn (omkeringen van woorden)
Ligeti, Artikulation (1958) (van 7.45): puntjes. Als het pure klanken zijn, klinken ze als sonore wezens. Maar zodra de inslag hoorbaar wordt, eerder hoorbare bewegingen van wezens in een reële ruimte. Hoog en laag door muzikale lokalisering, maar ook stereo van links naar rechts, en van voor naar achter door crescendo. Evenals variaties in echo: droog dichtbij, en echo ver. Vooral de verbrokkeling en het ritme maken ze 'imaginair' (lange geluiden zouden te herkenbaar klinken). Collage van ruimten dus.
Xenakis, Orient-Occident (1960) (verkort 1962) (filmmuziek)
Luc Ferrari, Heterozygote (1963) aan de hand van veldopnames waarmee hij speelt zoals de dichter met woorden. (checken)
Bernard Parmeggiani, La roue Ferris (1971) , (met repetitieve motieven). Kan aanvankelijk als absolute muziek worden gelezen, maar door crescendo en motoren van ruimteschepen krijgen de absolute tonen een concrete betekenis geven (soort signalen van ruimteschip).
Bernard Parmegiani Geologies sonores (1975) (van minuut 5) voorbijglijdende sonore ruimteschepen (checken met atmosphères) (zou kunnen absolute muziek zijn als er geen geleidelijk crescendo-decrescendo was en geen oscillerende geluiden die aan motoren doen denken).(veel geluiden met vaste toonhoogte)
Jonathan Harvey (1980) Mortuos plango, vivos voco (1980): klokken en nagebootste (opgenomen) stemmen:
Christian Marclay, Pandora's Box (1981-1989): door elkaar spelen van platen zoals dj, maar als opname, dus collage zoals Berio.
Barry Truax, Riverrrun (1986) (kan aanvankelijk absoluut gelezen, maar wordt weldra tot geluid van imaginaire stromen en machines).
Ake Parmerud: Repulsion (verwijderd) (1986): (verveel glissandi en supercrescendo's, musique concrète met electronisch?)
Al margolis, In Deepest, Darkest... ( 1991).
Denis Smalley, Base Metals (2000) spacecrafts (door crescendo's en heen en weer in ruimte)
Mariano Gomez, Sin coïncidencias I - silencio (2003): met nabootsing van beweging in de ruimte
Ake Parmerud, Dreaming in darkness (2005): met uitgesproken mimetische ruimte (vooral door echo).
Ake Parmerud, La vie méchanique (2004): (allerlei geluiden van machines)(met machines die als bewegingopwekkende prikkels werkenvanaf 10.45).
Robert Normandeau - Palindrome (2005 - 2007) (spacecraft en Ligetichoirs)
David Evans Domestic Cinema (2013)


Eerder werkelijke geluiden (checken)
Katharina Klement: (voorwerpen op resonerend tafelblad) http://www.youtube.com/watch?v=jODAL_wFfOw

Meer statische voorbeelden:

Infinite Mass
: Sound Installation by Gwen Stevenson (2010): Opgenomen geluiden van niet te identificeren geluidsbronnen uit bollen gespreid in de ruimte


MENGVORMEN (1): GECOMBINEERD MET WERKELIJKE RUIMTE

In alle bovenstaande gevallen worden de klankbronnen en de ruimte waarin ze zijn opgesteld geneutraliseerd; de luisteraar bevindt zich in de ruimte van het opgeroepen beeld.

In onderstaande gevallen wordt daarentegen een audiovisueel geheel  geschapen, waarbij het auditieve beeld (inclusief de imaginaire ruimte waarin het zich bevindt) gecombineerd met de reële ruimte. Ofwel gaat de reële ruimte dan deel uitmaken van het beeld als mimetisch substituut. zoals in Enfernte Züge van Bill Fontana. Ofwel ontstaat een vervreemdend, informatief- voorlichtend (Eck0, of surrealistische effect:

Bill Fontana: Entfernte Züge
Bill Fontana branding in Parijs?
Mo Becha, Champ sonique (Amsterdam, 2005 under the IJtram, consisting of 48 speakers in three tunnels. Opname van watergeluiden
Cathy van Eck - Klangverordnung: die verbotene Klänge der Stadt Bern (Bern, 2012).
Moniek Toebosch, Waiting for Buses and Birds (Amsterdam, 2016) 4 moving heads and 16 loudspeakers, positioned throughout the complete length (250 meters) of the new bus station at Amsterdam Central Station..

checken:
Audiovisueel met beeld van 'witte regen' en lichaamloze klanken: White Rain (2012), Matsuo Takahiro


MENGVORMEN (2): GECOMBINEERD MET VERBALE EN/OF MUZIKALE BEELDEN

Gecombineerd met verbale of muzikale beelden:

Respighi's Pines of Rome, where the score specifies the use of a 78rpm recording of birdsong,
Harvey's Bird Concerto with Pianosong, for piano, chamber orchestra, and live electronics en surround sound,
Per Norgaard in his D'Monstrantz Voogeli), where human voices are combined with the sounds of birds on a CD
Fabricca illuminata Nono. sopraan, met opnamen van geluiden uit staalfabriek, koor, en elektronische klanken.


Bernard Parmegiani, Matières Induites uit De Natura Sonorum (1975) La Création du Monde (1982-1984) Interessant is hoe rond 21' de introductie van toonhoogte de muzikale ruimte opent.
Sciarrino, Perseo e Andromeda (1990): elektronisch nagebootste wind gemengd met verbale auditieve mimesis van de zangeres.
Francois-Bernard Mâche: Korwar (1972) harpsichord and magnetic tape (voices en opnames van kikkers, beren, en walvissen)

 fndeel fbvolg    twitter
 
 

beeld van de week:

angustiae