home over kunst over kunstenaars besprekingen info/contact

objet de désir

VERHULLEN EN ONTHULLEN


Hoofdstuk vier van 'Het erotische oog'en zijn naakt'



(1) NATUURLIJKE METHODEN OM EROTISCHE CHARMES TENTOON TE SPREIDEN


Het lichaam loopt niet altijd met zijn schoonheid te koop. Zelfs als het zijn schroom aflegt, laat het zijn ene kant alleen zien door de andere aan het zicht te onttrekken, en het ene aantrekkelijke onderdeel bedekt soms het andere: als het lichaam is gebukt, als de armen over de borsten zijn gekruist, als het ene been over het andere is geslagen, of als het haar de nek verbergt.

Om daaraan te verhelpen ontwikkelde de mens een hele waaier van erotische expressies, gebaren, houdingen en bewegingen, waardoor hij erotische charmes tentoonspreidt die anders onzichtbaar zijn of gewoonweg afwezig. Sommige daarvan zijn onwillekeurig, zoals het verwijden van de pupil, de erecties van diverse onderdelen van het lichaam, blozen, het afscheiden van geuren en sappen allerhande. Andere zijn willekeurig, zoals het aankijken of de glimlach, het neigen van het hoofd, het tonen van de borsten, het strekken van het lichaam, het achterover gaan liggen of het vooroverbuigen en het spreiden van de benen.

Laten we nu deze vele manifestaties van de fanische drift onderzoeken.


Hieronder kunnen afbeeldingen te zien zijn van het naakte lichaam. Wie minderjarig is of aanstoot neemt aan het naakt, wordt dringend verzocht dadelijk deze pagina te verlaten.



zie ook stefan beyst: de extasen van eros

Klik op de naam van de fotograaf of op de foto om een grotere afbeelding te zien.
Klik op de naam onder de grotere afbeelding om de website van de kunstenaar te vinden.


(1) VERLEIDING

De verleiding begint met de blik, die niet langer doelloos rondkijkt, maar het oog van de geliefde zoekt. Het uitnodigende aankijken kan openlijk zijn, met het gelaat frontaal:




bourson

Maar vaker neigt het gelaat lichtjes voorover en/of zijwaarts:




lefort



waclaw wantuch






igor amelkovich


ernesto timor



In alle gevallen is de mond ontspannen of laten de lippen lichtjes los. Als het gelaat achterover nijgt, ontplooit deze expressie zich tot nauwelijks verholen kus:




chesneau

Het hypnotiseren met de blik is slechts de voorbode van het betoveren met het gehele lichaam, aanvankelijk slechts aangekondigd door een subtiele verschuiving van gelaat naar borsten:






jacek pomykalski

Verdere onthulling van het lichaam kan worden uitgesteld door de rug aan te bieden als een voorschot:




christian coigny

Tot uiteindelijk het gehele lichaam wordt getoond:










a.brito



igor amelkovich


konrad gös



gruizza



Het tonen van schoonheid wordt een erotisch gebaar op zich, waarvan het genot zich voegt bij dat van de ontsluierde charmes. Het oplichten van de haardos is even prikkelend als de schoonheid van de ontblote nek:




wecksteen

Het presenteren van de borsten of dijen is even opwindend als het zicht ervan:






tom




insousciance



























didier perreau

En het spreiden van de benen vergroot alleen maar de betovering van het aangeboden lichaam:




william ropp

Een en ander komt tot een hoogtepunt als het naakt gaat liggen op de rug met de armen achterover en de benen gespreid:




rajko bizjak

Daar komt bij dat het verbergen van erotische charmes het verlangen prikkelt om ze te zien: des te groter is het genot als het verborgene eindelijk wordt onthuld. Daarom drijft de mens van oudsher zijn verleidelijkheid op door plagend de erotische aantrekkelijkheden aan het zicht te onttrekken vooraleer ze prijs te geven. Dat verrijkt de erotische verleiding met een hele reeks manoeuvres, gaande van het afwenden van het aangezicht en het luiken van de oogleden, over het kruisen van de armen, het optrekken van de benen, het toekeren van de rug, het weglopen, het zich terugtrekken of zich afduwen, tot het vertragen van de beweging en het zich inhouden als de lichamen uiteindelijk zijn versmolten. Door zodoende de verleiding te rekken komt het naakt tegemoet aan het verlangen van het oog om zich vast te klampen aan het genieten van de visuele schoonheid.

Het begint met het ons al bekende afwenden van het gelaat, dat kan worden versterkt door het zich verschuilen achter een haarlok




giuseppe sarcinella

Of de bedoelingen van de mond worden verborgen door handen die zelf het grijpen niet kunnen laten:




dominique lefort

Of de blik wordt neergeslagen, al blijft de halfgeopende mond de bereidheid tot kussen verraden:



shiver

Maar ook als het gelaat zijn bedoelingen niet verbergt, kunnen de handen de borsten aan het zicht onttrekken:


















marc blackie



joanna nowakowska


ernesto timor

zeker als ook nog de opgeheven benen het lichaam verbergen:




philippe pache



giuseppe sarcinella



ernesto timor

of als het naakt ons ook nog de rug toekeert:




rené felderer







Het effect van verbergen wordt nog versterkt als het wordt gecombineerd met gelijktijdig tonen van andere aantrekkelijke delen.




emil schildt

Dat geldt in het bijzonder voor het tonen van de achterkant van het lichaam, waarvan het aanlokkelijke zichthet gemis van de charmes aan de voorkant des te tergender doet aanvoelen:


shoshu

Vandaar dat het ontplooien van de schoonheid in werkelijkheid altijd een vertoning is die zich in de tijd ontvouwt. Door de ontplooiing van de erotische charmes te rekken, komt de verleider tegemoet aan het perverse verlangen van het oog om het visuele genot te laten duren.


(2) KLEREN

De mens doet ook nog beroep op een hele waaier van kunstmatige middelen: kleren, schmink, tatoëring, sierraden, prothesen en chirurgische, hormonale of genetische ingrepen.

Kledij is het meest intrigerende, omdat het contraproductief lijkt. Het onttrekt de natuurlijke charmes van het lichaam aan het oog. Om te beginnen verstopt kledij alleen maar om des te sterker het verlangen naar ontbloting te prikkelen. In het echte leven wordt de impuls om het lichaam van zijn kleren te ontdoen - om het de kleren van het lijf te rukken - onderdrukt door de blik van het naakt, niet alleen als hij de omgang vergeestelijkt of de toegang verbiedt, maar ook als hij plagend de toegang uitstelt. Dat verklaart de werking van de foto van de foto van Amelkovich hieronder, waarin de blik wordt afgewend en geneutraliseerd door een blinddoek, terwijl de armen die zouden kunnen afweren op de rug zijn vastgebonden: wat overblijft is een uitnodigend aangekleed lichaam, hulpeloos zijn ontbloting afwachtend op een altaar voor onze begerige blik:




igor amelkovich

In een meer profaan register voert Shiver een meisje op dat zich in haar verleidelijke kleedje gehuld hulpeloos tegen de muur drukt. Dit keer is de hand die haar de kleren van het lijf zal rukken al in het beeld geslopen onder de vorm van haar schaduw:




shiver

Kledij versterkt niet alleen het verlangen om te ontbloten, ze maakt ook des te begeerlijker te maken wat ze verbergt - exemplarisch in de half ontblote, half bedekte boezem. Daarom verrijkt kledij het natuurlijke repertoire van de verleiding met een erg prikkelend nieuw verleidingsgebaar: ontbloten. Geven we een overzicht.

Heel fascinerend is het ontbloten van de borsten:


eduardo segura



emil schildt



hörsch

Maar ook van het uitdoen van schoenen en kousen of het opheffen van de de rok gaat een vaak onweerstaanbare charme uit (voeten en benen )



giuseppe sarcinella


shiver














christian coigny

nowakowska

Vooral het ontbloten van de rug is zeer opwindend omdat het naakt dat we te zien krijgen slechts een voorsmaakje is op wat aan de voorkant is te zien. Pas als het slipje wordt afgelegd, geeft het naakt zich helemaal bloot (slipje uitdoen (ontbloten dijen)




richard williams

Maar zo mogelijk nog sterker is het effect van de rok die van het naakte lichaam valt:




yvan galvez

Niet te versmaden is niettemin het delicate gebaar waarmee de hand uitnodigend het driehoekje onthult (Dekan):



dekan

Kledij is dus niet bedoeld om het lichaam als zodanig te verbergen, maar, wat iets heel anders is, om het erotische naakt te verbergen en te onthullen. Het lichaam ontbloten is zinloos als we alleen maar onbewogen vlees te zien krijgen. Anderzijds hebben we geen kleren nodig om erotische bewogenheid te verbergen: het volstaat om zomaar bloot te zijn. Het is evenmin waar dat het lichaam zijn aantrekkingskracht verliest als het altijd onbedekt is. Integendeel: bloot zijn, net zoals het dragen van kleren, doet alleen het verlangen opduiken om een bewogen naakt te zien. Geleidelijk het bloot in naakt omzetten, is even verleidelijk als het afleggen van kleren. Omgekeerd kan men het omzetten van bloot in naakt vergelijken met het zich hullen in de gewaden van de liefde. In dat opzicht is Salomé’s ontsluiering alleen maar een verfijnde manier om zich te hullen in de sluiers van Eros...

(3) NAAKT EN BEDEKT

Al kan men bij gelegenheid het hele lichaam onder een doek bedekken (zoals bij Islamitische bruiden) - geen enkel kledingstuk kan het hele lichaam bedekken. Bedekken betekent altijd ook onbedekt laten. Het begerige oog leest de onbedekte delen als ontsluierde charmes. Daarom verhogen kleren niet alleen de aantrekkingskracht van wat ze bedekken, maar in de eerste plaats van wat ze bloot laten. In die zin is gekleed zijn ook altijd naakt zijn. Dit is duidelijk zichtbaar in het decolleté, dat de borsten voor de helft bedekt en voor de helft toont: hét paradigma van het geklede lichaam.

Als gevolg van gewenning moet het lichaam steeds meer prijsgegeven: zoals wanneer de rokken korter worden of de uitsnijdingen dieper. De delen die vroeger waren bedekt, lijken nu des te naakter. In een neerwaartse beweging geeft men eerst de ogen en het gelaat vrij, dan het haar en de nek, dan de schouders en de boezem.




jean-bernard augier




alain paris



shiver

shiver



shiver



yvan galvez

In zijdelingse richting verschijnen eerst de handen, dan de voorarmen, de bovenarmen en de schouders. In opgaande zin laat men eerst de voeten zien, dan de enkels en de onderbenen, dan de knieën, dan de bovenbenen en de dijen:




bogdan zwir

De beweging kan ook vanuit het middel vertrekken tot uiteindelijk allen de borsten en de geslachtsorganen worden bedekt zoals bij de bikini:




gös

Op de rug kan de uitsnijding van de hals zich uitbreiden tot de hele rug is ontbloot:




christian coigny

Het proces speelt zich ook af op de onderdelen van het lichaam: de sluier bedekt alleen nog de haren in plaats van het gehele gezicht, de vingers komen te voorschijn uit een handschoen die alleen maar de handpalm bedekt, of de schoen laat steeds meer van de voet zien,de cups van de beha worden herleid tot de bedekking van de tepels:







wecksteen



grünewald

de bedekking van het midden wordt herleid tot een streepje, of het onderbroekje krimpt tot een string die de naaktheid van de billen accentueert:




alain paris


wecksteen






wecksteen




shiver

Zo herovert het oog het paradijs dat verloren ging aan de kledij. Maar tegelijk gaan de charmes van bedekking verloren. Wat naakt mag zijn, verliest zijn bijkomende charmes, en een hele waaier van ontblotingsgebaren gaat onherroepelijk verloren: het afleggen van de hoofddoek, het uittrekken van een handschoen, het ontbloten van een been. Dat roept een tegenbeweging op, een neiging om opnieuw te bedekken wat zomaar bloot bleef. Uiteindelijk krijgen we een schommelbeweging tussen de complete bedekking van het lichaam die alleen de ogen onbedekt laat, tot algehele ontbloting afgezien van een vijgenblad, penisschacht of g-string, touwtjes en lintjes (Kroeber).

Hetzelfde fenomeen is verantwoordelijk voor het fascinerende effect van de omkering van het gebruikelijke schema van bedekking: als het lichaam naakt is waar het normaal is gekleed, en gekleed waar het normaal naakt is. De charme van de normaal bedekte delen wordt verhoogd door hun contrast met de bekleding van de normaal onbedekte delen. Deze laatste herwinnen omgekeerd hun aantrekkingskracht doordat ze nu zijn bedekt. Het patroon van de omkering ontstaat spontaan als men geklede vrouw onder de kleren wil bereiken zodat het lichaam wordt ontbloot, maar schoenen of sokken, mouwen en pijpen de uiteinden bedekken.

Er zijn verschillende variaties op dit thema:

Alles is bloot behalve en hoofd en voeten: (Donatello's David, Cranach's Venus)

Alles is bloot behalve handen en voeten of armen en benen:







naushér banaji

Alles is bloot, behalve het midden




wecksteen



wecksteen

Alles is bloot, behalve een halsband of armband:




marcus lindner

Alles is bedekt, behalve vagina of de dijen (variant jaretelles)




kenn lichtenwalter

Alleen de bovenkant of de onderkant van het lichaam zijn bedekt:







bogdan zwir



bogdan zwir


Alleen de linkerkant is bloot, terwijl de rechterkant is bedekt of omgekeerd:




herman pivk







tono stano





steve diet goedde

De voorkant is bloot, de achterkant bedekt en omgekeerd. De omkering is ook geliefd in de onderdelen. Alles is bedekt, behalve de borsten:




andy metal

Of de mouwen en de pijpen worden herleid tot bedekking van de ellebogen en de knieën. Heel prikkelend is de spreiding van het contrast over twee lichamen, zoals wanneer een volledig uitgedoste minnaar een geheel naakte vrouw in de armen houdt of omgekeerd:

Als de omkering te drastisch is, kan ze een tegengesteld effect sorteren, vooral als we van een geheel lichaam alleen de penis of de vagina te zien krijgen. Alleen een voorafgaandelijk opgewonden toeschouwer is immers voorbereid om het zicht van de geslachtsorganen te waarderen. Daarom roept deze verschijning in de regel alleen maar afkeer op. Daarvan maakt de exhibitionist(e) (in de strikte zin van het woord) misbruik. Ook als alleen de borsten worden getoond, hebben ze niet zelden een bedreigend effect.

(4) LINGERIE

De speelruimte voor het spel van verhullen en onthullen wordt groter als het lichaam met meerdere lagen wordt bekleed. Salomé wikkelde zich in zeven sluiers om haar dans te kunnen rekken. Werkzamer nog dan de optelling van lagen is het opdrijven van het contrast ertussen, waardoor een onderlaag zich gaat onderscheiden van een bovenlaag.

Door onderlinge specialisering wordt het contrast tussen de lagen opgedreven . Hoe transparanter en suggestiever het ondergoed, hoe verhullender de bovenkleding. De specialisering gaat ook de textuur omvatten: hoe zachter het ondergoed, hoe ruwer de bovenkleding. Ook stoffen specialiseren zich onderling: terwijl met de hand gekloste kant een uiterlijk teken van rijkdom was, werd machinaal vervaardigde kant bij voorkeur gebruikt voor lingerie. Hetzelfde geldt voor zijde en satijn. Waar de onderste lagen de taak krijgen toebedeeld om de omtrekken en rondingen van het lichaam te accentueren, geeft elke voorafgaande laag een hint naar de aard van de volgende. Daarom laat bovenkleding, hoe ondoorzichtig ze ook zijn mag, vaak toe een glimp op te vangen van de onderkleding: de boord onder de mouwen, de bandjes van de beha van onder een decolleté, het onderhemd van onder de kraag. Of het zijn de naden van het ondergoed die doorschemeren doorheen half-transparante stof en het relief dat zich aftekent onder een nauwsluitende kleed (0)*.

Specialisering maakt van elke laag een geheel op zich met een toenemende interne diversificatie en organisatie. Zo zien we het onderhemd, eeuwenlang het enige ondergoed voor alle Europese vrouwen, geleidelijk plaats ruimen voor lingerie die bestaat uit vele onderdelen: slipjes, jarretelgordel, korsetten en beha’s.

Specialisering vergroot ook de specifieke aantrekkingskracht van elk laag en haar autonomie. Uitkleden wordt een continue metamorfose. Op elke stadium van de ontplooiing van de larve van volledige bedekking tot de vlinder van volledige naaktheid, verschijnt een nieuwe pop met haar eigen verdiensten, die zijn eigen charme tracht op te dringen ter vervanging van de steeds maar uitgestelde ontbloting. Een nieuw soort ‘tussennaakt’ ontstaat: het lichaam in lingerie (of badpak), een tussenstadium tussen gekleed en naakt:




konrad gös

Het dragen van ondergoed laat ook verdere verfijning toe van de techniek van het ontkleden. In de eerste plaats ontstaan er nieuwe vormen van ontbloten: het ontbloten van de lingerie onder de kledij, en het ontbloten van het lichaam onder de lingerie:




didier perreau







insousciance

Een geraffineerde manier om de spanning op te drijven is het weghalen van ondergoed van onder de bovenkleding. Heel prikkelend is het om te stuiten op naakt waar je ondergoed verwachtte:




hörsch








dirk lakomy




dekan



shakhabalov

Ook voor de draagster is het prikkelend om slechts een t-shirt te dragen over naakte borsten of rond te wandelen in een rok zonder slipje, of - om het contrast nog op te drijven - om geheel naakt rond te lopen onder een bontjas, formele kledij (advocaat, uniform) of ruwe werkkledij.

(5) VAN DRAPERING, OVER SNIT EN REK, NAAR TRANSPARANTIE

Kledij bedekt niet alleen, ze suggereert ook wat er onder zit. Verbergen wordt een verfijnde manier van tonen. Al bij gedrapeerde kledij krijgen we een contrast tussen de val van de plooien en de rondingen waar de stof over hangt.



alain paris

Om dit effect te verhogen laat men graag de wind tegen de drapering waaien of het water de stof aan de rondingen kleven zoals in Griekenland.

Veel duurzamer is het verknippen van de stof. Door het elimineren van de plooienval, die onherroepelijk doet denken aan het vallen van het gordijn, sluit de bekleding aan bij het lichaam in al zijn wendingen.




dominique lefort

Het verlangen om het verborgene te zien is zo dringend, dat zelfs versnijden niet volstaat. Bijkomende rekbaarheid laat de kledij toe nauw aan te sluiten bij de golvingen van het lichaam die het zou moeten bedekken, zoals bij nauwsluitende jurken en zijden of nylon kouse, latex: (goes als we geen ander vinden)

De bedekking wordt helemaal kortgesloten als de stoffen zelf doorschijnend zijn (nylon kousen):




konrad gös


bogdan zwir



of als het oppervlak van de stof krimpt tot dunne draad die over het naakte lichaam is geweven (nethandschoenen, netkousen, netlijfjes).


wecksteen

Een heel prikkelend effect ontstaat als het lichaam tegelijk naakt is, maar toch bedekt door schmink:




sarcinella

Op de duur volstaat een pure herinnering aan kleding, zoals de witte kleur van de huid die niet blootgesteld werd aan de zon:




craig morey







martin boelt

De buitenkant kan ook de tussenlagen nabootsen: door het overnemen vorm, textuur of stof van ondergoed vervaagt uiteindelijk elk onderscheid (Madonna).

(6) DE VERLEIDING REKKEN


‘Puis, elle faisait d’un seul geste tomber l’ensemble de ses vętements’
Flaubert, Emma Bovary.



Dit alles verraadt hoezeer het dragen van kleren geen doel zich is, laat staan het toppunt van erotische verleidelijkheid, zoals sommigen ons voorhouden. Het heeft geen enkele zin de aantrekkingskracht van het naakt te verhogen als het zich uiteindelijk niet onthult. Kleren aantrekken is alleen maar een middel om de naaktheid des te beter te laten uitkomen - gedurende het dragen of na het afleggen ervan. Het is slechts een prelude tot de ontsluiering. De natuurlijke bestemming van kleren is niet te worden gedragen, maar afgelegd.

Dat is maar al te duidelijk als we kleren vergelijken met het gehele arsenaal van andere kunstmatige middelen om de schoonheid te vergroten, zoals zalven en make-up, epileren en scheren, cosmetische chirurgie (face-lift), het gebruik van allerhande prothesen, pruiken, valse wimpers, en wat niet nog allemaal. Ofschoon men die vaak op één lijn stelt met kleren, gaat het in feite om geheel andere verschijnselen. Sommige van deze kunstmiddelen kunnen afgelegd zoals kleren: denk aan make-up, een vals gebit of een pruik. Maar hun verwijdering legt verborgen gebreken bloot in plaats van verborgen charmes. Het verschil ligt hem in objectief verbeteren van de schoonheid of het verbergen van tekorten aan de ene kant, en subjectief doen toenemen van de aantrekkingskracht aan de andere kant.

Dat blijkt al duidelijk uit de structuur van kleren zelf. Die wordt bepaald door het gemak van het afleggen. De charme van het nauwsluitend kleed ligt in het openen van de rits, het genot van een bloes in het losmaken van de knoopjes, het geheim van de korset in het losrijgen van de veters, het verleidelijke van de beha in het uit elkaar halen van de haakjes, en de aantrekkelijkheid van een drapering in het vallen ervan.




bruce talbot


Men zou een hele erotica kunnen schrijven over ritssluitingen, knopen, haakjes, lintjes en veters.



ratajczyk

En er is een hele waaier van geraffineerde, nauwelijks verhulde trucjes van verleiding, gaande van onbedoeld een lint over de schouder laten glijden, tot niet sluiten van één of meerdere knoopjes, tot het niet volledig optrekken van een rits, het openlaten van een kraag om wat hals of borst te laten zien enzovoort. Een dergelijke schijnbare onachtzaamheid verraadt een algehele bereidheid of helpt die op te wekken:




ernesto timor




Maar niets gaat boven de schoonheid van het naakt als het uiteindelijk wordt onhuld. Zeker als de laatste sluier die wordt afgeled zelf al transparant is:




jacek pomykalski

(7) HOE KLEREN HET LICHAAM VERDUISTEREN


‘Messalina bevindt zich voor twee derden in haar potjes’ (Martialis).
‘L’homme nu est un mollusque’ Lacan.



Dat belet niet dat kleren soms suggereren wat er niet is. Een beha doet hangende borsten naar voren komen en een korset verbergt het buikje, net zoals make-up vlekken verdoezelt en een pruik kaalheid. En hetzelfde geldt natuurlijk ook voor peniskokers, broekkleppen en schouderstukken die mannelijke tekortkomingen compenseren. Bij beide geslachten bedekken en ontkennen kleren vooral de effecten van de veroudering: stof strijkt de rimpels uit, net zoals de tatoeëring de aandacht afleidt van de verschrompelende huid waarin ze is gebrand. De functie van kleren verkeert daardoor vaak in haar tegendeel. In plaats van de ontsluiering van de schoonheid te rekken, gaan ze de tekortkomingen van het lichaam verhullen. Van ontbloting kan geen sprake meer zijn: het geklede lichaam neemt de rol over die aan het naakt toekwam. Velen durven zich alleen vertonen als ze geschminkt zijn en of als ze lingerie of kleren dragen.

Kleren laten ook toe om erotische bereidheid te veinzen: men kan ze naar willekeur aantrekken, zoals een masker. Tegelijk werpen ze de nodige barričres op die het naakt ontoegankelijker maken - exemplarisch in de hoepelrokken die daarom spottend ‘garde-vertu’ werden genoemd, of in geschminkte lippen die men niet kust. Dat komt goed van pas bij al degenen die graag hun schoonheid uitspelen, zonder van plan te zijn zich te laten meesleuren in het echtelijke bed, laat staan in het kraambed. Deze puur exhibitionistische houding komt tot haar hoogtepunt in de mannequin, waarmee heel wat vrouwen zich identificeren. De mannequin stelt haar schoonheid tentoon voor een massa bewonderaars, waarvan alleen al het pure aantal de toegang tot het bewonderde lichaam verhindert. Op de cat-walk verandert de verleiding in een puur exhibitionistische vertoning waarop geen vervolg is voorzien.

Ook de stripper of stripster, die schijnbaar veel verder gaan, laten zich meedrijven op de perverse trend. Ze geven uiteindelijk het naakt prijs, maar weerhouden de seksuele omgang. Niet het dragen van kleren, maar het afleggen ervan vervangt hier de verleiding met het naakte lichaam. Bij het vallen van de laatste sluier is de betovering gebroken. Deze houding komt veel voor in het alledaagse leven - denk aan stranden en party’s - maar het komt tot zijn hoogtepunt in opvoeringen zoals de buikdans of de striptease, om nog maar te zwijgen van het naakt in het beeld. Net zoals de vertoning van de mannequin, is de opvoering van de stripper of stripster gedoemd om beperkt te blijven tot puur exhibitionisme.

Door dit alles worden voyeurisme en exhibitionisme nog verder losgeweekt van het tactiele en genitale vervolg op de visuele verleiding. Hun toenemende autonomie vindt zijn tegenhanger in de geleidelijke verschuiving van het lichaam naar de kleren waarin het is gehuld. Niet voor niets gaat de voorkeur van velen in toenemende mate uit naar een half ontkleed lichaam of een lichaam in vol erotisch ornaat - het zou wel eens kunnen ontgoochelen als zich uiteindelijk onthult. Werkelijke verleiding, de uitdrukking van een onbeperkte bereidheid om zich over te geven, is wellicht even zeldzaam als een perfect lichaam.

Geen wonder dat velen gaan beweren dat de erotische aantrekkingskracht niet uitgaat van het naakt, maar van het geklede lichaam of van de onthulling als zodanig. Zij hebben gelijk - als ze er maar aan toevoegen dat deze uitspraak alleen geldt als het naakt niet beantwoordt aan wat het suggereert, of als het niet bereid of niet in staat is om zijn belofte in te lossen. We kunnen ons me niet van de indruk ontdoen dat de nadruk van velen op het omhulsel alleen maar de aloude afk
eer voor het lichaam verdekt: van de ‘tempel over ingewanden’ van Tertullianus, over de schmink van Baudelaire, ‘la chair’ van Merleau-Ponty, de ‘sac of potatoes’ van Clark tot het lichaam als ‘mollusque’ van Lacan’.

Dat neemt niet weg dat we de zaak ook positief kunnen bekijken. Kleren onderhouden de illusie dat zij het zijn die de vrouw of de man maken. Zo dienen ze - in afwachting van een veralgemeende genetische manipulatie van lichamelijke schoonheid - de egalitaire zaak. Ze vlakken de verschillen in schoonheid af en doen de balans omslaan ten voordele van de mindere of aftakelende schoonheden, zoals het verhaaltje van Assepoester aantoont - al leert dit sprookje dat uiteindelijk echte schoonheid altijd wint.

©
Stefan Beyst, december 2003


zie ook: stefan beyst over kunst



zoek op deze site

powered by FreeFind


Reacties
: beyst.stefan@gmail.com
.

Stefan Beyst is ookde auteur van
'De extasen van Eros'
waarin de wederwaardigheden van het erotisch oog worden gesitueerd
in de bredere context van de lotgevallen van de liefde als zodanig.