Vladimir Garcia Morales: In het licht binnen in je ogen

PDF-versie	IN HET LICHT BINNEN IN JE OGEN Анна Политковская Ter nagedachtenis van Anna Politkovskaja Toneelstuk door Vladimir García Morales Vertaling* Stefan Beyst Inleidende tekst door de auteur Tekst
NOTA'S BIJ 'IN HET LICHT BINNEN IN JE OGEN' 1 Gedurende de laatste dagen van haar leven werkte Anna Politkovskaja aan een artikel over de schending van de mensenrechten in Tsjetsjenië en over de directe betrokkenheid van de huidige president Ramzan Kadyrov bij de slachtingen en de vele folterpraktijken in de regio. Ze hoopte daarmee een psychopaat en een imbeciele crimineel - zo noemde ze in haar 'Russisch dagboek' Kadyrov - die tot president van Tsjetsjenië werd benoemd door Vladimir Poetin, de president van Rusland, ter verantwoording te roepen. Anna's verlangen naar gerechtigheid werd nooit bevredigd. Op 7 oktober 2006 werd ze dood aangetroffen doorzeefd met meerdere kogels in de lift van het gebouw waarin ze leefde. Anna Politkovskaja klaagde de barbarij aan van de oorlog in Tsjetsjenië, de corruptie en het terrorisme van de staat. Door haar artikels kwam ze terecht op alle zwarte lijsten van het land: van die de extreem rechtse groeperingen - vanwege haar verdediging van de raciale minderheden - tot die van de geheime diensten van Rusland. Haar boeken beschrijven de harde levensomstandigheden van vele mensen in Rusland in tegenstelling tot de fortuinen die een oligarchie verzamelt door uitbuiting en maffiose afpersing. Anna was het slachtoffer van marteling en vele moordpogingen. Bij een daarvan ensceneerde men een terechtstelling, bij een andere viel ze bewusteloos neer na het drinken van vergiftigde thee.. Als gevolg van herhaalde doodsbedreigingen zag ze zich genoodzaakt haar land te verlaten om een tijdje te gaan leven in Wenen en andere steden over de hele wereld te gaan leven leven. De laatste dagen van haar leven werd ze opnieuw bedreigd, maar ditmaal weigerde ze om Rusland te verlaten. Het geval van Anna is geen uitzondering. Op 15 juli 2009 werd Natalia Estemirova vermoord in Tsjetsjenië en een twintigtal journalisten werd hetzelfde lot beschoren om vergelijkbare redenen. 2 In onze cultuur loopt een mediafiguur, meer dan iemand anders, het risico om geassimileerd te worden zonder dat zijn echte stem wordt gehoord. Om tot Anna Politkovskaja door te dringen, kunnen we dus niet lichtvaardig te werk gaan. De waarheid, waar ze haar leven voor offerde, komt tot ons vertekend door de leugen die onze maatschappij overeind houdt. Men moet onvermijdelijk in cynisme vervallen als men het heeft over het heldendom van Anna Politkovskaja. Dat leidt de aandacht af van de belangrijkste krachtlijn in het werk van Anna, waar uiteindelijk haar hele leven mee samenviel. Die komt erop neer dat de massa uiteindelijk wel de held is, maar dat ze tegelijk ook verantwoordelijk is voor de hel waarin we leven door niet in opstand te komen tegen de ongerechtigheid. Zolang het verzet niet op gang komt, is 'heldendom' een concept dat geassimileerd wordt door de ongerechtigheid en zodanig ingekapseld dat het echte potentieel ervan uit het oog wordt verloren. Van de nood een deugd maken - een praktijk die zeer geliefd is bij de machtshebbers in de kapitalistische maatschappij - is een methode die er precies op is gericht om de kracht van de noodzaak te breken, om de beweging met wortel en tak uit te roeien, de verandering die in de lijn der dingen ligt. In zijn 'Zur Kritik der instrumentellen Vernunft' schrijft Horkheimer: de werkelijke individuen van onze tijd zijn de martelaars die door de hel van het lijden en de vernedering zijn gegaan tengevolge van hun verzet tegen de onderdrukking en de onderwerping, niet de opgeblazen persoonlijkheden van de massacultuur. Zij zijn de symbolen van een mensheid die nog moet geboren worden. Hun daden verwoorden in een taal die wordt gehoord, al zijn hun stemmen gesmoord door de tirannen: dat is de taak van de filosofie. In dit citaat lees ik een opdracht voor het huidige theater. Ik geloof dat het dramatische schrijven zich moet inlaten met de 'werkelijke individuen van onze tijd'. Terwijl de filosofie zich toelegt op het 'vertalen van hun daden in een taal die wordt gehoord', moet het theater het medium worden waarin deze taal haar uiteindelijke politieke verlengde kan – en moet – vinden. 3 'Want het nabootsen is de mensen van kindsbeen af ingegeven...Zij scheppen alleen vreugde in zaken die door nabootsing worden uitgebeeld... Een teken hiervan is de inhoud van het werk der kunstschilders, want wij verheugen ons in het bekijken van de precieze afbeeldingen van dingen die wij liever niet zien, zoals de vormen van afzichtelijke wilde gedierten, en krengen.' Aristoteles Poetica (4:2, 4:3) De mimesis van de werkelijke individuen van onze tijd en van hun acties kan geen genot opwekken in deze Aristoteliaanse zin. Hun handelen is bij voorbaat veroordeeld: hun verhaal bestaat niet. Pure voorstelling van handelingen en situaties, introductie van het epische, het naturalisme, het platte realisme...: dergelijke benaderingen komen alleen in aanmerking voor wie meeleeft met de machtshebbers, niet voor een mimesis ten behoeve van degenen die van het meeleven met de onderdrukten hun werk en hun leven hebben gemaakt. In de poëtica van Aristoteles nemen de toeschouwers de positie in van meesters over wat wordt opgevoerd. Nog de meest aanstootgevende scène kan een bron van lust zijn omdat we er controle over hebben, er is geen gevaar. Voor een korte tijd kunnen we ervaren hoe het is om machtig te zijn, en wel volledig straffeloos. In werkelijkheid zijn we alleen maar toeschouwers in een toneelstuk dat een weerspiegeling is van een machtsrelatie waarin wij de meesters zijn. Het genot aan de theatrale voorstelling is een vorm van empathie met de macht. In het theater dat mij voor ogen staat is het de empathie voor de onderdrukken die moet worden gerealiseerd door mimesis, en de mimesis moet deze empathie zelf belichamen in haar vorm. Dat impliceert een reflectie over de leefbaarheid zelf van het theater. Dat de geldigheid van het drama in vraag wordt gesteld, is het werkelijke drama. Dat is de manier waarop het drama ernaar kan streven om mimesis te zijn van het geteisterde leven. De pure voorstelling moet worden overstegen. De personages worden er zich van bewust dat degenen die ze belichamen in hun unieke vitale implicatie onbereikbaar blijven – het waren unieke menselijke wezens bij de aanblik van de Gorgo, van wiens horror geen rekenschap kan worden gegeven. Want de personages op de scène, en de dramatische tekst waarop ze zich beroepen, bewegen zich in de ruimte van het welbehagen en van de leugen, zijn vinden er hun oorsprong, al bevatten ze voldoende contradicties om wellicht iets anders te tonen. In dit 'wellicht' tekent zich alle hoop af voor het actuele drama. Het bewustzijn van de afstand tussen het drama en wat het voorstelt – vervat in het drama – is het drama. Het drama is, in werkelijkheid, een tragedie van het drama. Dit is een negatief theater. Het verhaal dat het voedt is verstaanbaar maar ontkracht. Het geeft zich doorheen dit ontkracht zijn. Alles wat op de scène gebeurt, behoort tot de constellatie van wat tot het zijn zou willen doorstoten, maar blijft steken in de voorstelling. Als het werk erin slaagt de pure voorstelling te overstijgen, dan wordt iets tastbaar van de 'ware individuen van onze tijd', verdwenen voor altijd, en herrijst het als mimesis. 4 'In het licht binnen in je ogen', ter nagedachtenis van Anna Politkovskaja, tracht deze weg te bewandelen. Men kan in dit toneelstuk structurele elementen van de klassieke tragedie terugvinden. De peripetie (het verschijnen van de zwerver in de tweede scène) en het cathartische inzicht (de actrice die Anna Politkovskaja speelt, legt uit dat ze Anna Politkovskaja niet is) zijn ingelast na een eerste scène waarin de voorstelling het gewone verloop kent dat een verhaal lijkt te willen vertellen. Dit conventionele verloop wordt doorbroken door het optreden van de zwerver, en het cathartische keerpunt maakt vervolgens duidelijk dat in werkelijkheid het drama zelf – en niet de personages op de scène – het echte personage is. Dit metatheatrale moment krijgt cathartische kracht omdat het zich verbindt met het versterkte bewustzijn over de onmogelijkheid van een voorstelling om rekenschap te geven van een eenmalig leven dat verdwenen is voor altijd. Het drama dat wordt er zich van bewust wordt onmogelijk te zijn. De persoon van Anna Politkovskaja kan op de scène niet bestaan als pure voorstelling, maar alleen als de overstijging. daarvan. Deze gebruikt de totaliteit van het scenisch gebeuren om zich te realiseren. Hopelijk ben ik niet te ver afgeweken bij de lectuur van mijn eigen werk en is het werkelijk zoals hierboven beschreven. Hopelijk kan mijn stuk er - in hoe bescheiden mate ook - toe bijdragen dat er in deze wereld meer empathie komt met de onderdrukten, want daarzonder kan geen enkel revolutionair proces in gang worden gezet dat essentieel verschilt van die van het verleden. Vladimir García Morales, München, 8 september 2009
	IN HET LICHT BINNEN IN JE OGEN Анна Политковская Ter nagedachtenis van Anna Politkovskaja Toneelstuk door Vladimir García Morales Vertaling* Stefan Beyst Eerste scène Tweede scène Derde scène
	Anna Politkovskaja, 48 jaar, bril, lange grijze haren Irina, 27 jaar De Zwerver Moskou, oktober 2006 Redactie van de krant Novaya Gazeta Enscenering sober, om niet te zeggen kaal. De woorden in vetjes vereisen een bijzondere klemtoon. Gedurende vijf minuten voor het begin van de voorstelling horen we 'Wolken im eisigen Mondlicht' van Helmut Lachenmann
	Eerste scène Anna: Jij moet sterven als een hond op straat We moeten je afmaken als een hond in jouw stad Gisteren belden ze me thuis een schorre stem een vervormde stem Mijn dochter nam op Waar ging je moeder naartoe Je moeder moet sterven als een hond op straat Stilte Zo zal mijn dood zijn Zonder twijfel Sterven zal ik vandaag morgen overmorgen misschien Ik zal sterven in de straten van Moskou overdag 's nachts Misschien als ik mijn huis verlaat Misschien als ik hier buiten ga Irina: Anna Anna we moeten naar de luchthaven nu meteen zo snel mogelijk Ze hebben ons deze morgen gebeld hier op de redactie Ze vroegen naar jou ze zeiden dat je zou sterven vandaag dat ze je vandaag zouden afmaken
	Anna: Het zal dus vandaag zijn Vandaag Stilte Ineens zijn er maar weinig mogelijkheden meer Stilte Tot op vandaag heb ik alleen maar in doodsgevaar verkeerd Ik ken het gevaar al onder die vorm er is niets aan te doen Je beeft en verzint er iets tegen Nachtenlang spreek je jezelf rust en moed in wees moedig wat eigenlijk wil zeggen wees roekeloos leef zonder het gevaar te zien ga verder nog op de moeilijkste weg ook al keert zich dat tegen je Nachtenlang zegde ik dat tegen mezelf te midden van de waanzin in de hoop iemand te raken in die illusie verkerend vergeefs een valse illusie een taak die weinig voorstelt maar die je toelaten te leven zolang ze je je opdracht laten vervullen in de hoop iemand wakker te schudden maar dat mocht ik niet meemaken Geen combinatie van lijden armoede angst lijkt nog te schokken Ik was altijd geschokt altijd zozeer geschokt dat ik dacht ook anderen wakker te kunnen schudden maar ik slaagde er niet in Slechts één keer als ik een politieagent liet zien die weerloze mensen neerschoot met een kogel in het hoofd Ik zal ook zo sterven als ik hier buiten ga om naar huis te gaan Als een hond op straat met een kogel in de slaap met een schot in de rug Er is geen morgen meer voor mij maar evenzeer en dat is erger nog is er geen morgen voor vele anderen Als een hond op straat Zo zal ik sterven Zo zullen ze me vermoorden vanavond
	Irina: Luister Anna Luister naar mij We moeten hier weg Ik breng mijn auto naar de redactie ik laat de motor draaien bij de olm ik doe de deur open en jij komt naar beneden dadelijk op de achterste bank zonder dralen We gaan naar de luchthaven we kopen een ticket om weg te vliegen vanavond nog naar om het even waar Anna: Ik kan je niet genoeg bedanken voor dit aanbod maar ik zal vandaag sterven in Moskou Zovelen zijn al gestorven in Moskou Ook ik zal in Moskou sterven Hier zal ik blijven Hier zal ik sterven Het staat vast dat ik vanavond zal vliegen Dat staat vast maar ik weet niet waarheen Maar vast staat dat ik zal vliegen Wie zich herinnert wie denkt vliegt van de ene hel naar de andere De ene hel verdrijft de andere niet en waar heb jij niet afgezien op welke plaats hebben ze je met zuren overgoten of je verstikt met gas op welke plaats hebben ze gedaan alsof ze je gingen fusilleren om het dan uit te stellen tot later zomaar voor de lol Jij schreeuwt het uit in elke hel en leeft in de waanzin Niets helpt want de hel houdt niet op als je in een betere positie verkeert en een geweten hebt Elk voordeel dat je geniet betekent de dood van een ander elders en zo in deze wetenschap hoe kun je een ander doden elders hoe kun je zo leven vragend kan jij zo leven En welk soort leven mag dat dan zijn Een licht aangestoken hier of daar vergeefs een dodelijke duisternis elders een adem die stokt een ademhaling die ophoudt
	Irina: Anna Je moet hier weg Herinner je je nog je vlucht naar Wenen Hier werd je bedreigd maar je vluchtte naar Wenen daarna kon je terugkeren en je werk verder zetten Een tijdlang bedreigden ze je niet meer Ze vervolgden je niet meer Herinner je je vlucht naar Wenen Anna: Wenen betekende bijna het einde van mijn leven Wenen vernietigde mij bijna Ik overleefde marteling vergiftiging alle pogingen van de Staat om me te vermoorden Ik overleefde de harde dagen in Tsjetsjenië de vlammen in Ingoesjetsië maar Wenen Wenen was van alles het ergste Het was haast ondoenbaar om te overleven in Wenen Ik stond op het punt me te zelfmoorden in Wenen Ze zouden me eronder hebben gekregen in Wenen Degenen die mij hier bedreigen wisten dat ik in Wenen of elders buiten Rusland heel moeilijk kon overleven Wie je bedreigt vergist zich niet hij kan zich niet vergissen Het kwaad vergist zich nooit Het kwaad raakt zijn doel altijd trefzeker Irina: Anna Anna In Wenen bedreigde niemand je In Wenen kon je eten en werken en uitrusten In Wenen kon je de waarheid vertellen over dit land Opdat allen haar zouden horen Anna De waarheid buiten dit land de waarheid buiten wat is de waarheid buiten dit land Ik zou niet weten wat Wat zou de waarheid schokken buiten dit land Niets schokt Ontmoedigende verwatering Niets geschokt Vaststellen overal de afwezigheid vaststellen van betrokkenheid van reactie van consequentie De afwezigheid van verontwaardiging In Wenen en in San Francisco in Madrid in Kopenhagen in de onwaarheid zijn al is het met de waarheid Daar prijzen ontvangen De grote Russische schrijfster Bang zijn erg bang zijn daar in eenzaamheid lijden niet meer dan iemand anders lijdt maar ik moet toegeven dat ik de pijn altijd moest stillen met slaapmiddelen Alleen hier krijg ik wat me toekomt de dood van een verlaten hond alleen hier deel ik het lot van zoveel anderen die sterven door een schot in de slaap of vergast gefusilleerd levend verbrand vernederd In Wenen was ik helemaal alleen Daar waren prijzen erkenning Niemand spuwt je in het gezicht niemand beschuldigt je Elders is je waarheid niets waard Je werk is niet gevaarlijk je drijft niemand de straat op om te protesteren Je krijgt prijzen erkenning Ver van hier de afwezigheid van waarde van waarheid Het woord is niets waard waar het mag worden gesproken en blijft het dan zinnig om het uit te spreken Dat is de onwaarheid Dat is de norm die overal opgeld maakt Europa is een leugen Amerika is een leugen Dit theater is een leugen In Wenen stond ik op het punt om van de kaart te worden geveegd voor altijd door een zucht In Wenen Voor altijd Mijn woorden Opgegaan in wolken Weggeblazen door de wind
	Irina Anna Anna Je zult sterven vandaag als we niet naar de luchthaven gaan Ooit zei je me dat je je erop verheugde om grootmoeder te worden vragend Ga je zo je dochter achterlaten je familie Wil je je kleinkinderen dan niet zien pauze Zij kunnen je bezoeken overal Na verloop van tijd kan jij ook terugkeren zoals na je vlucht naar Wenen Anna Ik wil leven doorgaan met leven met volle overgave maar ze hebben me ter dood veroordeeld Ik wil genieten van het leven De jongeren van het theater Dubrovka wilden ook genieten van het leven de jongeren van het theater Dubrovka vermoord door de Staat en de zogenoemde veiligheidsdiensten Een individu is van geen enkele betekenis We zijn volstrekt betekenisloos voor de moordenaars We zijn al klaargestoomd hier en overal om naar de slachter te gaan als men het ons zegt als het niet meer mogelijk zal zijn om weerstand te bieden Maar ik sta op Sterven nee Opstaan dat is het woord Ik ga de straat op met mijn werk Zonder begrip voor de slachting Tegen deze slachting Zonder enig begrip ervoor Deze barbarij Zonder begrip voor de uitbuiting Mijn werk is mijn natuur en is mijn leven Mijn werk is ter dood veroordeeld De waarheid daar waar ze nuttig is vervolgd tot in de dood Veroordeeld Waar ze nuttig is daar te midden van het cynisme alleen een prul om mee uit te pakken
	Irina Er plakt iets aan je rechterwang Anna voelt met haar hand het blijkt een kruimel te zijn ze lacht Nee nog niet Anna herhaalt het gebaar Nu is het weg Anna Een kruimel van het brood dat ik heb gegeten toen ik naar hier kwam Irina Anna, Niemand geeft rekenschap van de feiten zoals jij Weinig journalisten zetten zich zo in voor hun werk maar het is je leven dat werkt Dat mag je niet vergeten Dat vergeet je altijd Anna Ik leef door mijn werk Ik kan me er niet van losmaken Het is mijn wezen het is mijn leven Mijn werk valt samen met mijn wezen en met mijn leven Leven van een verloren illusie en een opdracht hebben Tussen niets en iets is er iets mijn bescheiden persoon en mijn werk Mijn bescheiden persoon die er niet bij hoort ongewenst is en moet worden geëlimineerd Het ostracisme en de marteling volstonden niet ze gaan me uitschakelen Nu pas begrip ik de nauwe relatie tussen mijzelf mijn werk de waarheid en de dood Ik heb geen andere keuze Mijn werk is mijn leven mijn wezen Zoals de jongeren van het theater Dubrovka werden vermoord zo zal ik worden vermoord niet bij toeval maar voor het werk dat mijn wezen is Ik ben niet degene die de bevelen geeft noch degene die gehoorzaamt In elk geval ben alleen ik degene die geen andere keuze heeft De jongeren van het theater Dubrovka vermoord als een kudde vernederd door de ordetroepen Na de uitroeiing vierden de moordenaars en de idioten de overwinning in de strijd tegen het terrorisme in het theater Dubrovka
	Irina Dat was toch wel erg wat daar gebeurd is in het theater Dubrovka Anna Het gebeuren wordt voorgesteld als uitzonderlijk maar het is niet de uitzonderling het is de regel Het komt erop aan het gehoor te scherpen de blik de hersenen om oog te krijgen altijd elk ogenblik overal voor wie het onnoemelijke lijdt voor elk leven dat gebukt gaat onder het lijden Denken is niets anders dan dat In het theater Dubrovka de musical Noord-Oost de jongeren gingen zich amuseren naar een musical kijken Dat was hun schuld Schuldig daaraan maar de zogenaamde strijd tegen het internationale terrorisme betekende hun dood Deze strijd tegen het internationale terrorisme betekent allen maar dood en terreur triomf van de dood als we de verwarring opheffen die wordt gesticht door het misbruik van de taal Door gebrek aan duidelijkheid functioneert de machinerie van de dood allen maar des te efficiënter Zo efficiënt door het gebrek aan duidelijkheid door het spook van het misbruik van de taal strijd tegen het terrorisme Van de wereld zoals hij is kan men nooit genoeg gruwen De terreur triomfeert ten allen kante Overwinningen en triomfen overwinningen triomfen alleen van de terreur Strijd tegen het terrorisme een verkeerd gebruik van het voorzetsel Een verkeerd gebruik partijdig van dit tegen een van de meest waardevolle voorzetsels die we bezitten De parel onder de voorzetsels dit tegen een parel die zo wordt besmeurd Strijd tegen het terrorisme Massamoord produceert het kapitaal produceert de winst vernietiging van zin Overwinning door terrorisme Overwinning van het terrorisme dat is veel duidelijker Overwinning van de Staat een uitdrukking die synoniem is Overwinning van de Staat Overwinning van de terreur synonieme uitdrukkingen hier en overal De jongeren van het theater Dubrovka Ik zal binnenkort sterven Met een kogel in het hoofd en alles zal gedaan zijn Dat is het voorrecht dat mij te beurt viel door mijn werk Uitgeschakeld worden in een oogwenk als een hond niets afziend in vergelijking met wat de anonieme slachtoffers hebben afgezien De jongeren van het theater Dubrovka vermoord als een kudde De giftige walm van het gas uitgekozen door de president van de Staat de democratisch verkozen president het gas gekozen voor de uitroeiing De jongeren van het theater Dubrovka en de zogenaamde terroristen vermoord door de Staat door de zogenoemde veiligheidstroepen met een gas gekozen door onze eigen president voor de triomf van de zogenaamde democratie voor de zogenaamde strijd tegen het internationale terrorisme
	Irina Anna Laat ons weggaan We moeten weggaan Je leven is in gevaar Ik wacht je op in de auto langs de olm Jij komt naar beneden en loopt snel naar binnen via de achterkant We gaan naar de luchthaven Je moet je niet overgeven Anna Ik geef me niet over Ik zal ze blijven slaken mijn kreten zoals iemand anders zijn geld verspilt zijn hoofd zijn hart mijn onophoudelijke kreten ik slaak ze overal ik slaak kreten in alle hellen ik slaak kreten van waarheid op straat tot mijn hersenen vol bloed zijn van binnen en ik één bundel zenuwen ben die me elke sereniteit ontneemt ik verlies alles alleen niet de ontzettende gedachte dat ik mijn kreten niet meer zou kunnen slaken elke dag en overal Ik ben iemand die geen andere keuze heeft In Wenen had ik mijn opdracht verraden te midden van deze wereld zonder uitweg Mijn opdracht mijn vitale ervaring Dat wat mij constitueert als individu Zijn in de waarheid haar niet alleen maar uitspreken Zijn in de waarheid en haar uitspreken Het scenario verandert ik kan me niet meer de luxe veroorloven om zo dwaas te zijn van te denken dat er iets essentieels verandert In Wenen voelde ik me gevangen en verslagen met alle comfort binnen handbereik Ik vergiftigde mezelf door mijn zwakheid verspeelde ik eigenhandig mijn eigen waardigheid Zo voelde ik me Alles wat ik leerde door de pijn die de mijne was van nature doodde ik daar met pijnstillers en amusement ik doodde het om niet dieper te verzinken in de wanhoop of me op te hangen Zo is het leven Zo zit het leven in elkaar Zo leefde ik in Wenen in Madrid in San Francisco Ik zou mijn ervaring voor eeuwig hebben verraden dat wat mij constitueert als menselijk wezen Weg van hier verloren voor altijd mijn menselijke waardigheid Ze zullen me beroven van mijn dood want ook daarvan zullen ze me beroven maar niet van mijn menselijke waardigheid moest ik hardop zeggen tegen mezelf in Wenen in Madrid in San Francisco Dat zegde ik om terug te keren om nooit meer weg te gaan van hier Nooit ga ik nog weg van hier Irina bekijk haar verschrikt vragend Je wilt dat ik weg ga van hier om te sterven buiten Rusland Wil liever dat ik blijf Want buiten Rusland zal ik me zelfmoorden Buiten Rusland kan ik niet leven
	Irina gooit zich aan de voeten van Anna, kust haar en weent Vergeef me mij alleen vergeef me ik zou niet zo moeten wenen Vergeef me mijn dwaasheid Anna doet haar opstaan en kust haar Anna Mijn kind ikzelf zou ook wenen met jou als ik het kon maar mijn tranen drogen meteen op Ween jij voor ons beiden jij die het nog kunt ik kan het niet meer Mijn tranen zijn opgedroogd Omarmt Irina en streelt haar in de haren Herinner je je het gedicht dat je me schreef dat van de velden die wenen De velden wenen waarom wenen de velden zeg het mij, jij die de velden fotografeerde met je tranen Je droeg het op aan mij Ik fotografeerde niets met mijn tranen want mijn tranen zijn opgedroogd al van in het begin Want je tranen drogen meteen op als je wordt gemarteld als het beter is dat je hoofd niets denkt omdat dat strikt noodzakelijk is als je wil overleven In werkelijkheid ben ik al lang veroordeeld Je weent waarom ween je Mijn grijze haren Op één dag werd ik honderd jaar ouder Ik was als alle overige journalisten al was ik niet cynisch cynisch nee Ik maakte reportages over de vernieling voor ogen die niet in staat zijn zich in te leven want wat zal hij doen de verdoofde mens de mens die niet lijdt omwille van de rampen en denkt dat hij daarom beter leeft ver van de rampspoed die hij zag en dat hij iemand is de mens die opgaat in de pure schijn Maar hij gelooft het alleen maar hij kan het alleen maar geloven want in werkelijkheid is hij al klaar om naar de slachter te worden gevoerd Een zweepslag volstaat om de mens onverschillig te maken zonder voorbestemde harmonie Zo bleef ik achter ik zonder harmonie Zo won ik me een hart door de marteling Ze blinddoekten mijn ogen Ze stelden me op om te worden gefusilleerd Ze spanden de trekker en zagen de angst in mijn ogen Daar genoten ze van want het was maar een spel Ze wilden me alleen maar terroriseren terroriseren alleen maar en of ze daarin slaagden Vol angst lieten ze me achter vernederd en vrij om nog partij te kiezen
	Ik ging door met mijn pogingen om verontwaardiging te wekken want waarachtigheid veroorzaakt verontwaardiging voor dezelfde ogen als voorheen de ogen van wie niet meer bewogen worden Met groeiende bezetenheid Wanneer ik zal zien dat ze toch geraakt worden dat ze toch op straat zullen komen en protesteren al was het in stilte en dat harten hersenen de wereld veranderen Zo ging ik door met mijn pogingen om verontwaardiging op te wekken met liefde nu Mijn werk Ik heb betogingen gezien uiteengejaagd door kogels Ik heb soldaten gezien stervend van honger werkend als slaven in de bouw Ik heb hele bevolkingen zien sterven van honger en van kou in Kamsjatka de hongerige familie van de kapitein van de atoomduikboot De mensen sterven van honger als vanouds Deze dag is niet anders dan een dag van duizend jaar geleden Menselijke wezens sterven van honger niet anders dan duizend jaar geleden en de instrumenten om ze te doden in massa zijn veel efficiënter geworden ze worden geperfectioneerd en gemoderniseerd Ik heb martelingen gezien van weerloze individuen Ook ik heb martelingen ondergaan om allerlei redenen Al de onderdrukten de onderdrukten hebben me een hart gegeven zonder een woord te spreken Alle onderdrukten hebben me verwelkomd zonder te zeggen wij heten je welkom wij zijn degenen die je verwelkom Ze verwelkomen je altijd de onderdrukten ze vragen het je niet Ik heb bemind met passie Ik heb bemind zoals de gewone mensen gedreven door de liefde elke dag De mensen van Centraal Azië de mensen van Kamsjatka en van Tsjetsjenië de mensen van Jakutia De andere die ik ben Als je zegt dat ik iemand anders ben dat is zeker ik heb bewijzen ik kan het je bewijzen Ik ben niet meer mezelf Ik ben al miljoen keren gestorven zoveel keren als ik heb bemind en ik ben herrezen en gestorven en wedergeboren Ze hebben me op de brandstapel gegooid en ik heb mijn best gedaan om de pijn niet te voelen middenin de vlammen Verbrand en beledigd in het gezicht gespuwd ik heb het hart gevolgd dat ze mij hebben gegeven een hart de onderdrukten hebben mij een hart gegeven Dat is de absolute zekerheid die ik heb Ik ben er helemaal zeker van Ik was nooit meer mijzelf of beter dat was ik en ik ben een ander ik zweer het je ik ben een ander Met een mes in de rug met houtskool brandend op je huid je weet niet hoezeer je faalt in de poging om ook de vijand lief te hebben Het vraagt een enorme inspanning maar zich inspannen het doen oh, hoeveel inspanning kost dat omdat tenslotte wat kan de vijand je meer doen dan kwaad Met de meest perverse bedoeling dwingt de vijand je tot seksuele overgave Irina weent Waarom ween je Ween niet Je mag niet wenen
	Irina Ik zou sterk willen zijn zoals jij maar ik ben zwak zoals de meerderheid daarom ween ik Anna De meerderheid weet niet hoeveel macht ze heeft Een algemeen verzaken aan de schijn aan de symbolen van identiteit aan de vertegenwoordigers en alles is gedaan De terreur houdt niet op de catastrofe de waanzin gaan door Het belang van de strijd (tegen het terrorisme) de noodzaak ervan verpakt in symbolen bewaard in de vakjes van de taal verkocht op de markt van de verwarring De verbeelding de intelligentie het geheugen de regressie Het kapitaal van een barbarij die profiteert ten koste van hen die leven in het anonieme lijden Verdovende middelen en misleiding tegen de zin voor verantwoordelijkheid Verkwanseld en afgestaan het gevoel voor verantwoordelijkheid verloren te midden van van de verwarring in stembureaus op de werkvloer De meerderheid bekijkt de schermen verleid door de pure schijn door het gebrek aan inspanning dat overal afstraalt De tranen zijn me opgedroogd Mijn bescheiden persoon is alles wat ik inzet Al mijn kracht spruit voort uit dit éne de solidariteit beleefd in individuele daden van andere mensen de solidariteit beleefd dank zij andere eilanden van hoop in de schoot van deze barbarij de solidariteit in volslagen stilzwijgen ogenschijnlijk verraderlijk zelfs maar nooit verraad omdat het een menselijk verraad is en hoe kan het verraad zijn als wij hier in de rampspoed allen samen zijn Hier staan we allen opeengepakt uiteindelijk opdat ze gas op ons loslaten om ons uit te roeien
	Irina Deze week komt de krant uit je laatste krant Anna Dit artikel zal niet worden gepubliceerd dit artikel zal met mij verdwijnen De politie zal de computer meenemen Je moet het kopiëren al weet ik niet zo zeker of je dat wel moet doen Het is in de map Anna submap Kadyrow Tracht het te publiceren als je kan maar ik weet niet of je dat zult kunnen noch of je dat wel moet doen Het zal je heel moeilijk vallen en als het artikel verschijnt in de pers zullen ze ook jou doden Het zal heel moeilijk vallen om deze tekst gepubliceerd te krijgen Een stuk over de marteling en over de slachter van Tsjetsjenië de president van Tsjetsjenië Ramzan Kadyrow een psychopaat een onbeschrijfelijke imbeciel gesteund door Russische staat. De zwerver komt binnen Irina is erg verontrust. Anna blijft rustig De zwerver Goede avond Anna Kijk wie ons komt bezoeken goede avond De zwerver de man die het allemaal weet Irina vragend verrast Ken je die man Anna Ik ken hem natuurlijk ken ik hem en jij ook jij kent hem ook Irina bekijkt de zwerver, tracht hem te identificeren. Verwachting. Stilte.
	TWEEDE SCENE
	De vorigen. De zwerver kijkt verstrooid naar Anna en Irina Irina Wel, ik ken hem niet Anna Ik denk van wel Je kent hem zeker Irina Nee, ik herken zijn gezicht niet Anna Natuurlijk zegt zijn gezicht je niets vragend Maar zegt het je niets dat hij hier voor ons verschijnt zomaar en ons op zo'n vanzelfsprekende manier begroet Irina Nee Dit alles is op zijn minst heel eigenaardig Anna Zeer eigenaardig, zeg dat wel Zeer eigenaardig Wie zou zich hier zo kunnen aandienen op dit uur in de avond in deze woning alsof het niets was zomaar Irina Ik weet het niet Ik heb niet het minste vermoeden Zijn aanwezigheid is zo ongerijmd en zo vreemd dat ik me niet op mijn gemak voel Anna Het is iemand die perfect op de hoogte is van onze situatie van de bedreiging van het verdict dat over mij is uitgesproken De zwerver, ernstig Anita Vandaag zullen ze je doden Anna, lachend naar Irina Zie je Hij weet alles over ons Irina Hoe is dat mogelijk Wie is hij Hou op met dat spelletje jullie twee
	Anna Wij spelen niet met jou Eerder speelt iemand anders met ons drieën Je zou je beter niet afvragen wie die man is maar eerder wie jij bent wie ik ben en wat wij hier doen Irina Anna, vertel geen onzin Ik weet perfect wie ik ben en wie jij bent Ik ben Irina en jij bent Anna Anita Anna Politkovskaja de beroemde journaliste en mijn goede vriendin We zijn hier omdat we samen werken bij deze krant de Novaya Gazeta veel beter dan de Izvestiya waarin men de waarheid niet vertelt en dan de Pravda waarin niet eens nieuws valt te lezen Anna Je bent daar wel erg zeker van Maar ik ben niet Anna Politkovskaja want Anna Politkovskaja is vermoord Anna Politkovskaja stierf op straat als een hond Ik ben niet Anna Politkovskaja maar een actrice die Anna Politkovskaja speelt kort voor haar dood het personage van Anna Politkovskaja Want de echte Anna Politkovskaja stierf als een hond in Moskou Ik ben een andere Politkovskaja Ook jij bent een imaginair personage en deze zwerver is een ander personage waarmee de auteur in feite graag telkens weer uitpakt Wij horen altijd bij deze woorden of je dat wilt of niet Telkens lijken we levend te zijn en vol woorden voor het leven alsof de woorden levend waren alsof het leven uit woorden bestond maar het zit helemaal anders geloof me Anna Politkovskaja is immers gestorven als een hond Tussen mijn woorden en Anna Politkovskaja heb ik me geschoven Als een zieke lig ik hier naast de woorden en de schijn van aanwezigheid van Anna Politkovskaja opdat zij opnieuw tot leven zou komen Anna Politkovskaja uit koppigheid ben ik hier ik ervaar dit ritueel als de dood maar leven en dood wie weet gaan ze hand in hand vermits er zoveel verre doden in mij zijn vermits zoveel mishandelde mensen me raakten zoveel ontvoerden zoveel vermisten en doden Zich afvragend Waarom deze voorstelling Is het theater het leven of gaat het ertegen in Zijn we wat we voorstellen of zijn we alleen wat de auteur wil dat we voorstellen
	Irina De auteur welke auteur wat zeg je toch allemaal Anna Zomaar personages uit een toneelstuk hoe kun je zoiets in je hoofd halen De zwerver, plechtig Het is beter dat je dit thema laat rusten Maar anderzijds heeft het geen zin om in te gaan tegen wat onze natuur ons voorschrijft Anna Ik ben Anna Politkovskaja niet Anna Politkovskaja leefde maar één keer maar ze ging er helemaal in op Wie er helemaal in opgaat leeft maar één keer Eenmalig is het leven van wie er helemaal in opgaat Ik ben Anna Politkovskaja niet In een stom toneelstuk dat wordt herhaald en herhaald wordt ze telkens opnieuw ten tonele gevoerd in een stomme politieroman een stomme film alsof ik haar zou kunnen zijn iemand die er helemaal in opging en die slechts éénmaal leefde Zij was één enkel leven zoveel is zeker voor haar die er helemaal in opging een enkel leven Wie er helemaal in opgaat leeft slechts één keer Ik leid vele levens in vele verschillende lichamen elk optreden op de scène wat een marteling bij elk optreden op de scène lijden aan de afstand tot dit ene leven tot dit unieke leven dat voorgoed is verdwenen Het theater is oorlog en komt in wezen hierop neer het leven voor de enen de wreedheid en de slachting voor de anderen maar wij zijn hier om dat te tonen daarvoor zijn we hier
	Irina Ach Anna Anita Je hebt je oordeelsvermogen voorgoed verloren en straks verlies ik ook het mijne Ik Deze situatie ik begrijp het niet Je zult vandaag sterven als je niet naar beneden gaat met mij naar de auto Dat is alles wat ik zeker weet De zwerver Alsjeblieft hou daar mee op Ik ben alleen maar gekomen om jullie te zeggen dat ik een verdacht personage heb gezien achter het muurtje in de laan Ik vrees dat het de moordenaar is Anna Goed Omdat jij het zo wil spelen we het spel nog wat verder Vragend Is het de laan die begint met een olm als je van hieruit meteen naar buiten gaat De zwerver Ja, ik geloof van wel Irina, vragend En die man draagt hij een gele regenjas De zwerver Ja daar ben ik zeker van De kleur trekt erg de aandacht Anna De exhibitionist De zwerver De exhibitionist Anna Ja een onschuldige man die zich hier opstelt elke avond Op een keer liet hij ons jammer genoeg het voorwerp zien van zijn trots Irina Ja en 's winters krimpt het wat in die man werkt in een winkel van elektrische huishoudtoestellen 's Avonds stelt hij zich hier op in de straat en wacht tot we naar buiten komen Dan hup zie je hem hoe groot hij is eh hoe groot en hij begint te masturberen
	De zwerver Ik was ervan overtuigd dat hij de moordenaar was Hij zwierf hier rond ik hem heb gezien en ik vond hem heel vreemd Anna We hebben niets te vrezen van deze man maar voor mij hoef je hier niet rond te neuzen Je bent heel lief De zwerver Ik ben een zwerver iemand die altijd maar ronddoolt Anna Maar de moordenaar is alomtegenwoordig Hij hoeft zich niet te verstoppen achter een muur Hij hoeft geen regenmantel te dragen De moordenaar heeft geen reden om zich te verstoppen voor iemand waarom wel Als hij zich verstopt is dat alleen maar een kwestie van vorm Hij heeft bovendien al de tijd van de wereld De tijd heeft hem tot nog toe gelijk gegeven de tijd zelf een dief is zijn handlanger De moordenaar en de beul hebben altijd gelijk Toen ze me in het gezicht sloegen zeiden ze nu zul je enkele dagen lang niet kunnen lopen en ze vergisten zich niet u hebt gelijk zei ik tot ze ze hebben gelijk Irina neemt een boek Wat voor een boek is dit Irina Je thesis over Marina Tsvietaeva Anna Dat oude werkstuk Zeker Op een dag bracht ik het naar hier om het te lezen Helemaal niet slecht dat werkstuk De zwerver Tsvietaeva interesseert me ten zeerste Marina Tsvietaeva Ik zou het willen lezen dat boek van jou Anna, tegen de zwerver Je mag het houden Irina heeft nog een ander exemplaar Irina geeft het boek aan de zwerver De zwerver O bedankt
	Anna Ik hou niet van de poëzie van Marina Tsvietaeva Ik maakte er een thesis over omdat die vrouw me aantrok haar persoonlijkheid Tsvietaeva werd vervolgd door Stalin en pleegde zelfmoord in de uiterste ellende Ze hing zich op met het koord waar ze haar bagage mee vastbond Haar poëzie ontdekte ik pas later en ik vond ze pretentieus Anna Akhmatova is veel beter de poëzie van Anna Akhmatova en die van Majakovski ik hou van Majakovski en ook van César Vallejo met zijn 'Zwarte Boodschappers' maar mijn lievelingen zullen altijd Villon en Hölderlin zijn Ja, en Ingeborg Bachmann hoe groots was Ingeborg Bachmann ik ken al haar gedichten van buiten Bohemië ligt aan de zee Ingeborg Bachmann ik voel als haar alles wat ze schreef beleef ik en begrijp ik perfect als vanzelfsprekend gelijk haar Maar Tsvietaeva is pretentieus zoals Rilke of Juan Ramon Jiménez Ik heb veel energie besteed aan die poëzie teveel tijd en inspanning Op de duur kreeg ik zo'n een afkeer van Marina Tsvietaeva dat ik niet anders kon dat me op iets anders te gooien het minst poëtische van alles de journalistiek Misschien heb ik het aan Tsvietaeva te danken dat ik zo'n goede journaliste ben geworden een geheel en al journalistieke natuur De zwerver Ik heb Tsvietaeva nooit gelezen en ben benieuwd dat verhaal van haar leven en haar zelfmoord kende ik wel Irina Moet je hem het boek niet opdragen je bent zo'n goede vrienden De zwerver Natuurlijk, alsjeblieft als het niet teveel is gevraagd het zou me een grote eer zijn Anna neemt het boek en schrijft er een lange opdracht in Irina Wat zul je hem schrijven Anna stopt met schrijven en geeft het boek aan de zwerver
	De zwerver Ik wens je een lijden, mijn beste vriend, dat niet verderft en verdwaast de mens maar eerder muziek is voor de mens en bloeit in het geven aan de vriend Ik wens je een lijden, mijn beste vriend, waar bloemen uit opbloeien. De mens moge hij muziek zijn voor de mens en haar niet onthouden aan zijn vijand Het lichaam sterft en vergaat tot as Wat leefde in de geest is weldra vergeten waar is wat bezielde dat gebaar Moge opflakkeren nu al de as die komt Lijden wordt niet vergeten Moge dat wat jij draagt zijn het zwaarst Vragend Heb jij dat gedicht gemaakt Anna Ja ik schreef het een tijdje geleden vertrekkend van een idee van Tsvietaeva in een brief aan Pasternak De zwerver Dank, veel dank je slaat me met verstomming, bedankt Irina Wil je dat ik koffie maak Anna Ja, maak me een koffie Vragend aan de zwerver Wil jij er ook een De zwerver Nee zeker geen koffie Dan kan ik niet slapen Ik moet maar eens gaan Irina Een ogenblik zwerver Je hebt ons niet eens je naam verklapt De zwerver Die naam doet er niet toe Ik heb mijn naam vergeten of misschien heb ik er geen Irina Dat is absurd absurd zwerver Vragend Waarom wil je hem ons niet verklappen De zwerver Ik ben een eenvoudig man een zwerver zonder vaste stek die door de wereld trekt met blote borst De regen en de armoede zijn mijn hoogste passies Ook de zee en de klippen waar de golven tegen slaan en weet dat niets van dit alles het hoogste is of het beste van alles Meer weet ik niet over mij Vragend Wil je liever een leugen horen Het is de pure waarheid Ik weet niets meer	°
	Irina, vragend En hoe zit het met de vrouwen? Je houdt van geen enkele Geen land Geen rust Vragend Ben je alleen maar een ontwortelde De zwerver Ik hield van een vrouw die wou leven in een huis met een tuin en in een huis met een tuin sloot ik me jaren maanden dagen op tot ik me bijna van kant maakte uit haat jegens mezelf Het was een goede plaats Daar kon alleen de dood me treffen een hart zo zachtaardig zwak dat elke angst me volledig vreemd was Ik verliet het huis en de vrouw zei me vaarwel Zij wou niet met me meegaan maar kwam een andere man tegen om haar huis met tuin in te nemen ze zei me vaarwel vaarwel en ik zei ook vaarwel aan dat leven aan dit houvast dat indruiste tegen mijn leven vaarwel van dan af zwerf ik alleen door de wereld Er is niet veel meer waar ik van hou maar ik heb nog lief ik heb lief Ik hou van haarlokken ik heb graag dat een gezicht is zoals het is en zie me er graag in weerspiegeld Ik geef daar de voorkeur aan boven me vast te klampen aan het niets ik hou ook nog van een hand ik hou ook van een spel met vijf vingers ik hou van het spel maar mijn diepste passie zijn de regen en de armoede Ik heb niet meer grond nodig dan die welke mijn voet betreedt al zal overleven altijd moeilijk zijn want niemand blijft ongestraft Irina schenkt de koffie in
	Anna Niemand blijft ongestraft zoveel is zeker mijn vriend daar heb je volledig gelijk in De zwerver Deze dag is niet anders dan een dag van duizend jaar geleden niemand heeft weet van de steden die verdwenen of van de mensen die verdwenen door de steden die opkwamen De mensen drinken lachen stilletjes vergeten Alles herhaalt zich en in hun schimmige samenzijn weten de doden niets van andere doden noch van het feit dat ze dood zijn Ze gaan almaar door met sterven in de straten en op het gemaskerde bal Deze dag is niet anders dan een dag van duizend jaar geleden Sommigen sterven voor anderen Ze zullen ons vergeten Anna Ik weiger dat te aanvaarden maar vrees dat het toch zo zal zijn We zullen zo ver zijn als maar mogelijk Geen groet zal meer worden beantwoord Geen woord verdient het om te worden gebruikt Wie de waarheid vertelt verontrust wordt onderdrukt de spelbreker wordt overal vervloekt omdat overal het feest wil doorgaan De uitbuiting laat niemand ongestraft de uitbuiting verandert de mensen in lege maskers vleesklompen zonder hart en zonder hersenen Wie zal hun er een geven Welke rat welk insect zal hun een hart geven hersenen Want het machteloze insect onder de microscoop en het Guinees biggetje dat vertrouwd als het is met de ervaring van de vergiftiging geen enkele god kan aanroepen zijn mijn vrienden Alle mensen die worden mishandeld en zijn uitgeteld de spaanders van een stoel of het vuile glas dat wordt weggeworpen de versleten kleren de verbrande huizen die ten hemel schreien zij die tot uitschot worden herleid de gebombardeerde stad Alle zijn ze mijn gelijkenis want niets blijft ongestraft en hij die minder ongestraft blijft hij in wiens lichaam de geschiedenis zich voltrekt zij het dan niet de eigen geschiedenis slaagt er niet in zich uit te drukken omdat er al altijd de marteling is die hem achtervolgt Geen van deze doden en geen gepijnigd vlees dringen door tot andere hersenen die niet kunnen begrijpen die nooit worden geraakt hoe is dat mogelijk Nu is niets meer mogelijk We zullen worden vergeten Ik vrees dat het zo zal zijn Pauze. Smartelijk Allen zijn vergeten zoveel is zeker maar iets van hen blijft toch in het heden een verloren kreet een schuld die niet is ingelost Ooit zullen allen ze kunnen inlossen Ooit zullen allen een aandenken zien in een hoop stenen en zullen eerbiedwaardige graven niet meer nodig zijn noch iets om neer te knielen Er zal niets meer nodig zijn om bloemen in te zetten daar waar de opgestapelde stenen zullen worden verenigd geen enkele denkbaar zonder de andere en ze zullen de levenden gewoonweg een paar passen gunnen zonder rouw de hele dag in het hart en niet de dood

	Projectie van 'To the supreme being' van Anselm Kiefer. De zwerver schrijft op een blad papier gedurende de monoloog van Anna Maar opgepast Wie gestorven is in de nacht zal weer opstaan ze hebben hem nog niet afgemaakt of ze hebben zich al over hem ontfermd ze zullen hem opvoeren De vernederde en gestenigde blijft zijn rol spelen in de maatschappij die vernedert en stenigt Hij blijft zijn rol spelen in de taal in de propaganda van de caritatieve maatschappij dezelfde maatschappij die de retoriek bedenkt om de gestenigden te vernederen Ook mij zullen ze weten te gebruiken Ook na de dood zal ik niet rusten Ze zullen me doden als een hond omwille van mijn werk omdat ik de waarheid vertel en voor dat laatste zullen ze van mij een heroïsch symbool maken maar dat ben ik niet ik ben geen heroïsch symbool Ik ben een anonieme vrouw die dadelijk dood zal neervallen in een betoging Ik ben een oudje van Irkutsk dat sterft van de kou in de winter Ik ben een prostituee van Norlsk die het einde van de maand of de dag niet haalt Ik ben geen heroïsch symbool ik ben een menselijk wezen te meer een onderdrukte te meer in de anonieme en universele en eeuwige massa der onderdrukten daarom zal ik waarheid zijn en zal ik zijn in de waarheid want ik ben alweer iemand alweer een vorm van leven die ze niet willen laten bestaan een bescheiden vorm van leven een rat wier bestaan niet wordt getolereerd Maar ik ben geen heroïsch symbool al twijfel ik er niet aan dat de retoriek van de moordenaar mij tot heroïsch symbool zal maken Voor het alomtegenwoordige cynisme zal ik het lichtende symbool worden waar het behoefte aan heeft Iemand is geliquideerd omwille van zijn journalistiek werk dat de namen van een paar moordenaars aan het licht bracht wie dit risico neemt wordt uitgeschakeld en dat levert een lichtend spektakel op een lichtend voorbeeld van heldendom. Natuurlijk zullen ze zich zodoende meester maken van mijn werk in de zogenaamde Westerse wereld om het zo overbodig te maken als maar mogelijk is Dat zal mijn marteling zijn na de dood dat ze me heldhaftig zullen noemen dat ze van mij een heroïsch symbool zullen maken. Een dode rust niet nooit rust een dode en dat is de manier waarop hij geen rust zal vinden na de dood Maar het is goed zo Minstens een lichtstraal te ontwaren Wat ons manipuleert draagt in zich het zaad dat het zal ontmaskeren
	De zwerver, plechtig Beste vriendinnen, mijn beste vriendinnen Mijn optreden in dit stuk loopt op zijn einde maar als afscheid van dit boek en deze opdracht omhelst de thesis over Marina Tsvietaeva vind ik niets beters dan wat ik hier heb geschreven. Het is pover, stuntelig en triestig.... Verontschuldig me voor de correcties Hij geef aan Anna het papier waarop hij aan het schrijven was Anna Je bekijkt de velden zo sereen § zonder spoor van geluk. De avond valt over de witte velden en al is het laat toch maakt het licht je sereen In de waanzin jouw sereniteit op het einde van het leven van de avond op de drempel van de dood. Het wordt laat en op dit ogenblik verschuift je sereniteit de klare grens waarop je bestaat de rand van de afgrond waarin je kijkt de rand van het leven en de dood Op weg naar de galg besta je nog en in het licht binnen in je ogen bekijk je de slachtoffers van eeuwen en de dood Zij stopt met voorlezen Er moet nog iets anders zijn dan slachtoffers en dood oogleden in de stenen ogen die nog vanuit de stenen naar binnen gekeerd kijken ik denk altijd dat ik niet goed naar de dingen heb gekeken en was blij dat ik me had vergist dat ik ooit niet goed had gekeken Slechts één keer heeft iemand me de hoop teruggeven Ik heb een rechter een waar oordeel zien vellen ik heb hem het verdict in vraag zien stellen dat op voorhand werd opgelegd door de Staat en een oordeel zien vellen tegen de barbarij Voor één keer heb ik iemand de stem horen verheffen tegen de machtigen Een enkele keer betogingen in de straten stromen van verontwaardiging tegen de woestenij van dwaasheid Wie in opstand komt tegen de Staat is bij voorbaat verloren vermits hij zich aansluit bij de verliezers dat is de noodzakelijke kracht die me levend houdt de kracht die mijn sereniteit vernieuwt zonder spoor van geluk zoals je zegt De zwerver Liefste kinderen Ik moet gaan nu De zwerver omhelst Anna en Irina Dit gebouw is ronduit verschrikkelijk maar naarmate het donkerder wordt krijgt het een zekere minimalistische schoonheid zoals een loden kubus zinkend in een rozige horizon Anna Alles kan schoon zijn een vlek op een muur een verkeerslicht een of andere schets de schoonheid die leegheid interesseert me absoluut niet en ik mis ze ook niet De zwerver Ik ook niet in de grond Alleen de regen alleen de armoede of intelligente vrouwen Met een knipoog naar Anna Ik zal hier zijn altijd in de buurt heel dicht bij ronddolend Irina Tot ziens zwerver Anna Ik dool rond en kijk toe hoe de droefheid je overvalt De zwerver af
	DERDE SCENE
	Anna De dag gaat voorbij Omdat ik zeker weet dat mijn leven ten einde loopt zoek ik overal meer tijd om het gif van de tijd te ontkrachten zonder soelaas Want jij wil niet meer leven in deze wereld jij wil niets meer voor jezelf weten dat je wat langer leeft zoals de duif die kruimels eet uit de hand van haar moordenaar Weten dat je leeft zolang men het je toestaat Leven in zoverre het je is toegestaan maar ik sta er al buiten ik aanvaard wat moet komen en heb geen spijt van wat is gebeurd als ik mijn leven moest herbeginnen zou ik alles hetzelfde doen Als ik moet sterven als een hond in de straten van Moskou dan aanvaard ik dat Hopelijk zal dit de bekroning zijn van mijn werk want dat zal mijn leven geweest zijn Ik wil niet nog een dag leven Ik ben al vrij van mijzelf Mijn werk zal overgeleverd worden aan de elementen als mijn gebeente in de aarde rust dat is de vorm die ik me wilde geven die ik heb nagestreefd met absolute overgave Als ik moet sterven als een hond in de straten van Moskou aanvaard ik dat Tenslotte straft deze maatschappij zichzelf Het kwaad is niet dat je een mes in je rug krijgt geplant en dat ze aan de haal gaan met je portefeuille Het kwaad slaat anders toe door je herinneringen aan te tasten je gevoel voor menselijkheid in je diepste innerlijk juist als je veilig meent te zijn En dat is je grootste schat waarvoor je het meest hebt afgezien waarin je het best bent geslaagd niettemin het belangrijkste wat je nu bezit al is het aartsdroevig en aartsverschrikkelijk tot dit inzicht te moeten komen te beseffen dat dit de bloem is van het kwaad dat als jij het moet ondergaan je het lijden deze schande moet gebruiken om een einde te maken aan het kwaad Op je werk Ze telefoneren naar je huis meer dan eens Een van die keren neemt je dochter op een schorre stem een vervormde stem Je moeder zal sterven als een hond op straat Ze moet sterven als een hond op straat We moeten haar doden als een hond in de stad
	Irina Anna Je kinderen Je kleinkinderen Anna barst uit in een wenen dat eerder een gesmoord ononderbroken gebaar van pijn lijkt Anna Anna Irina omhelst haar Anna Ik kan niet wenen Mijn hele lichaam doet pijn Al die zere plekken die in mij branden me verteren me niet toelaten te leven Nog meer verminkt de droogte in mijn ogen mijn ziel Wat overblijft van mij is alleen maar levende ongevoeligheid Mijn tranen zijn uitgedroogd Ze herhaalt het stomme gebaar van pijn Irina wordt gegrepen door paniek Irina, op het punt van te wenen Anna In 's hemelsnaam We moeten naar de luchthaven We moeten doen wat ik zei Ik breng de auto naar hier Ik parkeer hem naast de olm ik doe de achterdeur open en jij komt naar beneden gelopen dadelijk en sluit heel snel de deur en we haasten ons naar de luchthaven Anna, schreeuwend Naar de duivel met de luchthaven naar de duivel Verschrikt, bijt in haar lippen Vergeef me Vergeef me Gebaar van pijn dat wenen lijkt Wanhopig Irina weent Vergeef me Ik kan je alleen maar bedanken vergeef me je bedanken overstelpt ze met kussen ik kan je alleen maar bedanken niets dan dank voor jou Jij toont dat een auto nog voor iets anders kan dienen dan om je tegen een muur te pletter te rijden of tegen een boom Ik kan je alleen maar bedanken vergeef me vergeef me Gebaar van pijn dat wenen lijkt Ik wil leven Ik wil leven Ik wil niet sterven Gebaar van pijn dat wenen lijkt Ik wil niet sterven
	Irina Laat ons naar de luchthaven gaan Anna Ja Irina Ik moet de auto gaan halen Ik breng hem tot hier Als ik er ben claxonneer ik en jij loopt naar beneden zoals afgesproken Anna Ja Irina Wacht hier op mijn teken Als je de claxon hoort kom je naar beneden gelopen en kruipt op de achterbank akkoord Anna Ja Irina Alles komt goed Ik vlieg vandaag weg met jou Ik vraag verlof aan de krant voor een paar weken Ik keer terug binnen een paar weken Zij zullen het verstaan De hele krant staat achter jou Ik zal achter jou staan Ik vlieg vandaag weg met jou waarheen je maar wil We vliegen samen weg Anna Goed Irina en Anna kussen elkaar Irina Alles komt goed Wacht op mijn teken tot straks Anna Ja Irina af Pauze. Stilte
	Anna is alleen op de scène Anna Alles komt goed Lacht Ggoed Ggggoed Alles komt ggggoed Dat ggggoed druipt als lopend slijm waar je maar kijkt Hoe gaat het ggggoed en met U ggggoed ik maak het ggggoed de dingen gaan ggggoed Lacht Wat ben ik moe wat zit ik te lachen ik zeg al niets meer er valt niets meer te zeggen er is niets meer te zien in dit licht het graf is gegraven niets kan mij nog om de tuin leiden Heel de krant staat achter u. barst in lachen uit Wie ben ik in werkelijkheid en wie staat achter mij en waar ben ik maar welke dwaas zou achter u staan vrienden, achter u Ik heb uw naam in de sneeuw geschreven en kreten van vreugde geslaakt Nu ben ik al oud Op slag werd oud wat jong was ik weet het nog niet lang maar dat er nog jeugd mag zijn dat ze er mag zijn waar ze nog kan bestaan en dat ze er mag zijn waar ze niet meer is daarvoor wil ik nog een lans breken De witte velden Je sereniteit zonder spoor van geluk Je toneelstuk Je doodsstrijd Wie zullen deze woorden redden Wie zal ik redden door deze rol te spelen een vorm van leegte slechts haar alleen maar opvoeren In werkelijkheid weet ik al waar mijn dood mij opwacht Twee kogels en één in het hoofd of waren er vier in totaal vragend hoeveel waren het er schrijver
	Mij achtervolgen die vier schoten of misschien waren het er maar drie ik zei altijd van niet dat het er vier waren die jullie mij toedienden maar jullie doodden niet mij Wie is het slachtoffer Ik zou niet in zijn plaats willen zijn in jullie plaats zou ik niet willen zijn maar ben het toch Jullie hebben niet mij gedood maar uiteindelijk alleen maar jullie zelf Vragend Want wie schoot mij neer wie heeft hij neergeschoten Jij was niet de dode Noch waren jullie het En wie hebben jullie neergeschoten Mij die jullie een hart wilde geven willen jullie Ik wilde het Verschrikking Verbazing Vragend Voelen jullie het niet Voelen jullie het niet, vrienden Alsof ze zich een gedicht herinnert lang geleden geleerd Reeds stijgt ten hemel de zwarte rook § onze beenderen verbrand onze ogen onze handen en voeten. In uw ogen zie ik droefheid en schuld het zwarte brood valt in uw handen. Zwarte dag morgen zullen droog zijn uw ogen Om u ween ik vanuit de hemel in mijn ogen geen tranen maar zwarte waanzin Reeds stijgt ten hemel de zwarte rook Hoop verduistert de sterren niet nooit ofte nimmer zullen ze ontwaarden wat almaar kostbaarder wordt. Zie hier in mijn zwarte gezicht hoop zonder naam in vele namen Nooit ofte nimmer zul je haar uit de wereld bannen Overgang We zijn hier alleen helemaal alleen jullie ik in deze lege tempel Jullie keken naar jullie horloge waarom keken jullie naar jullie horloge Als jullie me willen vernederen doof dan het licht terwijl ik spreek verlos me dan uit deze boze droom Maar laat mij sterven Een avondje kaarten met jullie is niets voor mij en kletsen evenmin of rond een tafel gaan zitten met vrienden al wat klaarstoomt voor ongevoeligheid en vergeten al wat klaarstoomt om te verzinken in onverschilligheid Let maar op Het wordt weer dag Zoveel tijd ging al voorbij en toch gaat de tijd niet voorbij Zachtjes knoopt het kwaad de eindjes aan elkaar zachtjes van deze beweging ben ik me geleidelijk bewust geworden deze klare ademhaling in het onophoudelijk zachte niet hier adem ik maar alleen in de klaarheid die de pijn verschaft alleen daar adem ik Nach spätem Gewitter das atmende Klarsein zegde Rilke Na de late storm de ademende klaarheid De late storm die al te snel al te snel maar volgt op de vroege Ten dode opgeschreven is elke plaats object elke minuut elk vluchtig gevoel dat ik opgeef zodra het mij voorbestemt zodra het me geschikt maakt om te worden misbruikt als heroïsch symbool Ik heb me in jullie gegrift voor altijd en dat zal wel niet uitgewist worden De gezichten komen van ver zoals vriendschap al de anonieme gezichten de gezichten van de geslachtofferde kinderen van de vrouwen verkracht door honden afgericht om vrouwen te verkrachten Alles wat mijn hart bedrukt voegt zich bij het licht dat binnen in mijn ogen schijnt Je werd geboren en kende de pijn en de dood nog voor je een naam had de gouden stad van de nacht en de wraak nog voor je een naam had. Ze rukten je de ogen uit en verbrandden je borsten nog voor je een naam had Je werd opnieuw geboren bij voorbaat verloren nog voor je een naam had Met toenemende intensiteit Het werk de stilte opgelegd in gebouwen § van beton breekt de kracht die vaart door onze lichamen, de kracht die aansteekt de ovens en verwarmt de gebouwen met zoveel dode lichamen. In de gebouwen van de verre stad is ze er niet meer de kracht. Men vergeet de pijn kan niet optornen tegen het werk en de stilte in gebouwen die nooit de onze zijn. Van de dood, ze zijn van de dood een weldaad groter dan de pijn van bewust te zijn. We wenen al zonder tranen om de dood We haten En nog iemand Het is een hele opdracht om nog een schip te zien in het heden
	Overgang Waarom werp je mij zo'n blik vol venijn en misprijzen toe mevrouw waarom kijk je me zo aan Al was het maar voor één keer hoopten mijn ogen in de uwe iets van menselijke warmte te vinden die de mens die waarachtig mens is schenkt aan wie in diepe wanhoop verkeert maar ik werd bang toen ik die blik zag Nu begrijp ik het het was verkeerd van mij om iets van u te verwachten al moest u eerst uw messen planten in mijn rug vooraleer ik dat door had Maar het is mijn fout, de mijne alleen zo naïef te zijn geweest onvergeeflijk onvergeeflijk Ik ben vergeten wat sociale klassen heet De uwe is de hoogste ja, mevrouw, u zal me vergeven Of nee misschien heeft het niets te maken met sociale klassen, wat zeg ik Als U in lompen was gehuld zoals ik misschien heeft het niets te maken met sociale klassen Ik weet het al U beroept zich op de consensus van de meerderheid de moraal van de meerderheid U gelooft wat algemeen wordt aanvaard geloof is een houvast Anderen hebben me al gepromoveerd tot schooier wat een eer om een schooier te zijn zeker als zij de mensen zijn U stemt in of tolereert het gewoonweg in de grond ween ik om u ik haat haar, haat haar niet vandaag wil ik dat ze sterft nee nee ik wel het helemaal niet Ik zou zo niet willen denken niet aanzetten tot oorlog zoals U zegt al gloeit de houtskool op mijn huid Verloren verdoemd van liefde geen sprake de mensen uitgesloten de slachtoffers verstikt de zieken op straat gesleurd afgeblaft uitgesloten de ouderen verlaten achtergelaten om van honger te sterven in de sneeuw besmeurd met stront ondergepist ik kan het niet begrijpen ik kan het niet begrijpen al zijn allen ervan op de hoogte juist daarom triomfeert het pure geweld en wat lijdt en bidt in de absolute miserie wordt onthaald op gelach en onverschilligheid vanwege de moordenaars wordt afgemaakt Niets kan u nog raken geen doodszweet geen gebaar van pijn dat voor altijd het beeld verandert op het verloop van een gebaar u aarzelt geen ogenblik om de rijkdom van echte gevoelens op te offeren omwille van een of ander voordeel. Het pure geweld triomfeert Niets kan u nog raken, geen brief of smeekbede, geen schot in de slaap, pijn noch geweeklaag Wat kunnen we daaraan doen? Er kan niets meer worden gedaan. Geheel verbrand door zuren die me in de huid snijden in de beenderen geheel verward door mijn vernietiging als ik niet verder leef in jullie als ik al dood ben waar ben ik in welke gevangenis in welke straat onder welke kartonnen dozen die ik als deken gebruik gedrogeerd met wat gebedeld geld. De empathie met de machtigen. met de mensen die barsten van gemeenheid met de verachtelijke opgeblazenheid de empathie niet met de mensen maar met het opgeblazene het kwaad barst het kwaad ontploft de empathie met de machtigen het kwaad dat de zenuw doodt die dient om te ontroeren de zenuw die dient om verontwaardigd te zijn gedood door het kwaad dat uitbarst in de nacht de empathie met de machtigen Zo was de geschiedenis Maar een anonieme kracht heeft haar doen oplichten in het schemerduister heeft de geschiedenis doen oplichten door het licht in sommige ogen Het goede doen zo dat niemand ziet dat jij het doet het niet zien het niet weten niet meer of niet minder maar altijd weet hebben van dat alles In de absolute verborgenheid het goede voor de mensen
	Hopelijk Zo als de poëzie zo bij het horen van iets unieks zo waarden scheppend dit oor niet voor wat men het influistert niet voor wat men er inlepelt maar voor wat het verinnerlijkt dit oor deze geest en voor wat het veruiterlijkt Zo als een ademhaling Niets voor zichzelf willen heb je je vaak voor ogen gehouden niets verlangen voor jezelf maar je moet eten je hebt een project een onrust je wordt in beslag genomen door je werk dat je staande houdt op het losse koord Jij hebt nog het voorrecht op het losse koord te mogen balanceren Een ander valt alleen maar in de afgrond Nog een ander is alleen pijn beschoren val wanhoop voor de dood Nog een ander vraagt zich af waarom hij op de wereld werd gezet alleen maar om te lijden en uiteindelijk te sterven vroeg of laat. Je kunt nog ontsnappen aan de dood Nee ik wil niet aan de dood ontsnappen dat is me te min dat is me veel te min ik wil me niet onttrekken aan de dood Ik ben sereen midden in het licht verscheurd door het licht door de pijn Een lazerstraal in mijn ingewanden snijdend in mijn ingewanden chemicaliën die mijn hersenen pijnigen een verpletterende logica die mij verplettert honderd eeuwen geweld in mijn hersenen Ik ben hier uit pure menselijke koppigheid Ik ben geen voorstelling o nee niet meer geen voorstelling meer geen verhalen meer Ik ben het die hier is door menselijke koppigheid hier op deze scène die voor het overige leeg is wat een kilte hier wat een kilte mijn naam is slechts een etiket dat ze op mij hebben geplakt om me te identificeren Maar eigenlijk heb ik geen naam mijn naam moet nog worden geboren In deze kilte, wat is mijn naam als zelfs kartonnen dozen een naam hebben Wat zal er geworden van mijn naam ooit. De jongeren van het theater Dubrovka hadden een naam, zij ja, mijn jeugd zoals de uwe had ook een naam maar de Staat schreef nummers naast de lijken en ook schooier nummer een schooier nummer twee Ook de Nazi's vonden het niet leuk om woorden te horen als slachtoffer of lijken zijzelf gebruikten stuks aantal lading Het is geen Russisch probleem al wil men het zo laten voorkomen. Van zo'n verkeerde voorstelling kan ik alleen maar walgen Alle Staten zijn in hetzelfde bedje ziek Het pure geweld triomfeert op alle fronten Wetten uitvaardigen, recht spreken en executeren het pure geweld slaafse tolerantie het pure geweld wordt getolereerd

	Projectie van 'De waarheid stierf' , nummer 79 van Desastres de la Guerra van Goya Symbolen waarrond de massa zich schaart Waarheid is niet de aura rond het dode lichaam. Nog minder het dode lichaam dat al wordt meegevoerd met de wind Waarheid is de ellende van de massa de massa die bijeen komt bereid om in iets te geloven bereid om zich te scharen rond de nieuwe leider deze waarheid sterft niet

	Projectie van 'Het ergste is bedelen', nummer 55 van bovenvermelde reeks prenten van Goya. In het vervolg vermelden we alleen de titel en het nummer van de prent. Het ergste is niet schooien maar niet geschokt zijn Dat ze er straal naast lopen dat ze de andere kant op kijken terwijl jij gevild wordt levend verbrand gemarteld met doorgesneden aders

	Projectie van 'Vergeefse kreten' nummer 54 Vergeefse kreten ja de gehele wereld is één vergeefse kreet net zoals de muziek op de achtergrond als de bureaucraat het bevelschrift ondertekent voor de uitroeiing één vergeefse kreet Maar niet helemaal vergeefs Het zal toch doordringen tot een of ander hoofd in een of ander hoofd zal het toch dagen het zal zich toch voegen bij het hart toch begeesterd raken en het zal uit liefde zijn

	Projectie van 'Ze komen te laat' nummer 52 Te laat komt de hulp veel te laat De tijd doodt De tijd blijft steken met zijn dolk De tijd zegt je komt te laat je komt niet op tijd Maar je komt altijd op tijd met je angst met je wil met je aarzelen uit pure schrik met je medeleven je komt altijd op tijd hij zet zijn tanden in je deze tijd hier nu waanzin van het licht dat je vermorzelt Wie niet meeleeft komt niet op tijd maar evenmin te laat Hij gaat nergens heen en komt dan ook nooit aan

	Projectie van 'Barbaren!' nummer 38 Ten slotte Villon mijn vriend, samen met U vraag ik dat ze bidden voor ons die geen munt sloegen uit andermans ongeluk wij de gehangenen de gefusilleerden de vernederden of beter nog dat ze medelijden hebben met ons Niet veel hoop heb ik nog het medelijden dat ik wil de gemeenschap die waarlijk medelijden zal voelen is nog niet opgestaan al heb ik er de eerste tekenen van gezien ze is nog niet opgestaan niemand kan haar beschrijven jammer genoeg is ze nog niet van deze wereld De projectie vervaagt Nacht en woestijn lichten droefgeestig in mijn hoofd Een lichtbundel verlicht een rechthoek op de achtergrond van de scène die de indruk van een deur moet scheppen Licht in de ogen jij zet nog de zwartste dageraad in lichterlaaie De sleur schikt zich alleen maar De sleur is pure misdaad De schijn is sleur De eindigheid van een goed is pure sleur en verveelt Het enige wat het doet is afstompen Vermaak effent het pad voor onrechtvaardigheid Maar het genot aan het oneindig goede Wat is het oneindig goede Ik weet alleen dat ik liefheb hier te midden van de waanzin overgoten met bijtende zuren die ik al niet meer voel lief te hebben desondanks nog in mijn ondergang nog als weerloze speelbal mijn bescheiden persoon met alle moeilijkheden die erbij horen met onstilbare passie mijn hart laat het niet afweten als het voor een dilemma komt te staan of op moeilijkheden stuit Dat het nog hoger stijge met nog meer kracht hoger nog hoger nog Dat niets het tevreden stelle Nog voor geen wereld van schoonheid zich verliezen nooit En zijn als een brand een wervelwind een passie en zijn dat is wat we schenken niet wat we verkopen het geschenk dat we geven zijn waarde los van onszelf Dank voor alles voor bomen en vogels voor alles wat er zonder ons toedoen is Dank voor de regen en de zee dank voor de golven tegen de klippen Dank voor de zomer want de winter heeft ons niet heeft gespaard Dank voor de rivieren en de bergen Dank voor centraal Azië voor het uitgestrekte hart van Rusland Dank voor de woestijn, dank voor het eiland, dank voor don Quichote dank voor de eenzaamheid Dank voor de Bach van Koroliov dank voor de lyriek van Juan de Yepes Nu zijn de kleuren te midden van de waanzin veel intenser Nu is contrapunt mijn gekte Maar ik ga al zonder muziek naar mijn dood
	Anna verlaat de scène De scène blijft leeg, een minuut stilte We horen het geclaxoneer van een auto. Hij toetert tot drie keer. Na een poos komt Irina lopend op Irina Anna Anna waarom kom je niet naar beneden Anna Irina zoekt wanhopig Ze loopt naar buiten Irina (achter de coulissen) Anna Anna Irina komt weer binnen. Ze is zeer zenuwachtig. Verdomme Verdomme Ik had ze niet alleen mogen laten Verdomme Ze probeert zich te kalmeren. Ze zoekt. Ze wordt rustiger. Ze neemt een boek. Sluit het. Doet het weer open. Het is een boek met gedichten van Ingeborg Bachmann (De tekst die volgt is een vrije vertaling met enkele wijzigingen en toevoegingen van twee onafgewerkte gedichten van I.B.) Irina Hoe kan iemand zoveel lijden verdragen zoveel vernederingen zoveel stof zoveel keer de grond in geboord zoveel deportaties zoveel keer gevild levend verbrand zoveel keer mishandeld gedood met kogels met gas hoe kan iemand standhouden in een waanzin die hem zo vreemd is iemand die al weent om een platgedrukte vlieg Ze pauseert, bladert verder en leest Iemand zit op mijn stoel Iemand eet uit mijn bord iemand ligt uitgestrekt op mijn bed en gaat de berg op met mijn stappen iemand drinkt uit mijn beker iemand geniet van de zon in mijn plaats en waar is die zon ze is ver ver is ze zeker nu ik ben waar men niet kan zijn
	Tot het publiek Zie je vrienden zie je niet dat ik mijn graf al begin te graven overal dat ook ik hier mijn naam beitel en dat ik denk dat ik nog niet wil begraven worden dat nooit dat ik niet wil begraven worden dat dit nog altijd duurt deze wonde in het lichaam de vuist op mijn hoofd de dolk in mijn rug dat de straat in het winkelcentrum in lachen uitbarst schreeuwt door duizend advertenties dat ze me overgieten met kokende olie dat ze me levend verbranden of verstikken met gas dat ze mijn vlees in reepjes snijden dat ze mijn beenderen breken en vermalen dat ze me inmetselen dat ze me een kogel in de slaap schieten Ze steken mijn hoofd onder water ze dompelen me onder eenmaal tweemaal driemaal beken spreek en ik spreek en beken wat ze willen ik beken En zonder iets te zien verward schud ik mijn hoofd boven water en klim de berg op een geweer in mijn rug en zie de verre zee daar in de verte de blauwe zee beneden een schip dat vaart ik zie het zien jullie het vrienden München, 14 Oktober 2008
	* Deze vertaling is bedoeld om het werk van Vladimir García Morales toegankelijk te maken voor een Nederlandstalig publiek. Betere vertalingen zijn denkbaar en welkom. Bij de vertaling kon geen rekening worden gehouden met het oorspronkelijke metrum. Alleen bij de haiku's en de sonnetten is gepoogd om de oorspronkelijke structuur zoveel mogelijk te benaderen. Nadere inlichtingen: beyst.stefan@gmail.com. Meer teksten, poëzie en muziek van Vladimir García Morales: Avanzando